liggaamsdele

Lewer kommentaar

Een van die aspekte wat Graad 1-outjies aan die begin van die jaar moet kan doen, is om die liggaamsdele te benoem.  Hierdie kennis word dan later (en in die ouer grade) gebruik om meer kennis van die liggaam op te doen.  Wat kan ‘n mens doen om die liggaamsdele te bespreek of te hersien?

Gesig en kop:

As jy die liggaam wil bespreek, begin bo by die deel wat ‘n mens eerste in die spieël sien – die gesig.  Die gesig is die voorste deel van jou kop en is ovaalvormig.  Aan die bopunt van jou gesig, bokant jou wenkbroue en oogbanke, sit jou voorkop.   Die hele boonste deel, agterkant en kante van jou kop word met hare bedek.  Aan die onderpunt van jou gesig is jou ken (waar mans se baarde groei).  Die gesig en kop is waar die meeste sintuie gehuisves word.  Die volgende dele is op die gesig:

Ek het twee om mee te sien.  Die oog is amandelvormig, maar die oogbal is rond.  Oë kom in verskillende kleure voor (bruin, groen, blou) en ook in verskillende skakerings.  Die oog word deur die wimpers beskerm en die wenkbrou help om water uit jou oë te hou.  Die oë lyk dikwels soos spieëlbeelde van mekaar – met die neus in die middel.

Die neus is in die middel van die gesig en help ‘n mens om asem te haal.  Jy haal asem deur twee neusgate aan die onderkant daarvan en ruik ook met jou neus.  Jy moet dit altyd skoon hou.  Daarom sorg ons dat daar altyd snees- of sakdoeke in die tas en klas is.

Onder jou neus sit jou mond.  Die twee helftes (links en regs) lyk ook soos spieëlbeelde van mekaar.  Die buitekant van die mond het twee lippe – wat gewoonlik ‘n bietjie donkerder as die res van die vel is.  Jy doen baie dinge met jou mond – soos eet, drink en praat.  Wanneer jy ‘n toe neus het, haal ‘n mens dikwels ook deur die mond asem.  Loer hier na aspekte van ‘n gesonde mond (ook tande, tong, lippe).

Onder jou oë sit jou wange.  Dit is die ekstra, vlesige dele van jou gesig en vorm die buitekant van jou mond.  As jou wange rooi word, noem ons dit “bloos”.  ‘n Mens bloos gewoonlik as jy skamerig voel, maar in baie gevalle raak jou wange rooi as jy te min water gedrink het.  As jy warm en rooierig voel, drink iets.

Teen die kant van jou kop sit ore.  Jy het een aan elke kant en hoor daarmee.  Die buitekant is die skulp en vang die klanke soos ‘n satelietskottel op.  Aan die onderpunt is ‘n sagte stukkie, wat ons die oorbel noem.

Liggaam:

Die res van jou liggaam bestaan uit die nek, lyf (romp) en ledemate (arms en bene).

Jou nek verbind jou kop en jy lyf/liggaam aan mekaar en is soos ‘n pyp waarin jy ruggraat, lugpyp en slukderm (keel) is.

Jou lyfie is reghoekig en jou ledemate is min of meer in die onderskeie hoeke.  Die boonste hoeke het skouers.  Dít is waar die arms vas is.  Die voorste, boonste deel van jou lyfie is jou borskas, maar die hele stuk bokant jou naeltjie is jou bolyf.  Die grootste gedeelte van die agterkant van jou lyf, is jou rug.  Onder dit sit jou sitvlak of boude.  Teen die kante van jou boude sit jou heupe.  Die knoppe in jou heupe is die heupbene waar jou bene begin.

Arms en hande:

Jy het twee arms en hande wat soos spieëlbeelde van mekaar lyk.  As jy jou handpalms teen mekaar druk, pas hulle mooi netjies op mekaar.  Jou arms het boonste dele (bo-arms) en onderste dele (voorarms).  Tussen hierdie dele is ‘n hoekbeentjie – die elmboog.  Aan die einde van jou voorarm, is die gewrig wat jou hand aan jou arm vashou.

Jou hand het vyf vingers.  Die duim staan weg van die ander vier en help jou om dinge vas te hou.  Ken jy die name van jou vingers?

Duimpie, (duim)

Duimpie se maat, (wysvinger)

Langeraat, (middelvinger)

Fiela Vlooi, (ringvinger)

Piepie in die kooi (pinkie)

Wat kan jy als met jou arms en hande doen?  Hande klap, kielie, krap, vang, vas hou, knyp, snap, gooi, vang…

(Hande rympies)

Bene en voete:

Jy het twee bene waarmee jy loop, draf en hardloop.  Jy gebruik jou voete en bene om mee te trap, te skop, te trippel, te huppel, te dans en te klim.

Jou bene het bobene.  Dit is die gespierde dele bokant jou knie.  Die sykante of buitekante is jou dye.  Aan die binnekant van jou bobene is die binneboude en as jy sit vorm die voorkante jou skoot.  Jou knieë is die stukkie tussen jou bobene en die onderbene.  Dit sit aan die voorkant van jou been.

Die onderste deel van jou been het ‘n kuit aan die agterkant (die vetterige, knopperige spier) en ‘n benerige voorkant – die skeen.  Dan is daar twee knoppe weerskante van jou been se onderkant.  Dít is die enkels en hiér is die verbinding tussen jou been en voet.

Jou voet is die platterige loopvlakke van jou liggaam.  Die onderkant is die voetsool en die agterste deel – reg onderkant jou been of kuit – is die hak.  Aan die voorpunt is die tone.  Jy het ‘n groottoon en vier kleiner tone om jou te help met balansering.  As jy die voetsole teen mekaar druk, sal jy sien dat hulle ook spieëlbeelde vorm.

identiteitvb

Klik op “identiteit” in paragraaf

Vaslegging, speletjies en idees vir jong lyfies:

  1. Elke liggaam is uniek en niemand in die wêreld het dieselfde liggaamselle (DNS), vinger- of voetafdrukke as jy nie.  Selfs die bytmerke van jou tande is besonders.  Maak ‘n kaart waarop die klas hul unieke vingerafdrukke plaas…of laat elkeen sy eie identiteitskaart maak.  Later kan ‘n mens die kaarte teen ‘n aansteekbord aan bring en vergrootglase verskaf sodat die outjies na die vingerafdrukke kan loer…óf gee aan die ouers. [identiteit]
  2. Ter versiering van die aansteekbord kan ‘n mens hand- en voetafdrukke van elke kind maak – hetsy met ink of met verf.  Sodra die papier droog is, kan elkeen sy eie afdrukke uit knip en kan ‘n mens dit al om die rand van die aansteekbord plak.
  3. Gebruik die voet- en handafdrukke in ‘n hindernisbaan.  Lamineer dit om die papier te beskerm.  Pak die hande en voet tussen apparaat in die speelpark om die roete aan te dui.  Die outjies moet hul hande en voete by die prente pas en byvoorbeeld eenbeen spring, hande-vier-voet loop, twee-voet spring…
  4. Gebruik die voet- en handafdrukke tydens tel aktiwiteite (tel in tweë en vywe – pare hande en vingers).
  5. Meet die voete en hande.  Wie het die grootste hande/kleinste hande/grootste voete/kleinste voete?  (Doen binne kleiner groepe.)
  6. Rangskik verskeie hande/voete van groot na klein en klein na groot.
  7. Gebruik ou x-straalplate op die aansteekbord of plak dit teen die vensterruite.  Onthou om byskrifte by te voeg.
  8. Gee vir die outjies bordkryt om mekaar buite op die speelgrond af te trek.
  9. Gebruik die bogenoemde idee op groot velle ongedrukte (of selfs gedrukte) koerantpapier.  Knip die buitelyne uit en plak dié kinders teen die gangmuur op.
  10. Wie kan hierdie skadudiere teen die muur maak?  Rol dit agter op die huiswerkvel af vir ekstra lekker pret.
  11. Wie kan die toutjiespeletjies nadoen?  Dit is ‘n lekker besigbly speletjie én goeie oefening vir die handspiertjies.
  12. Span tou of rooi vol soos laserstrale en laat die kleingoed spioenstyl daardeur klim.  Die idee is dat hulle nie aan die tou moet raak nie en mooi moet konsentreer.
  13. Gebruik flitskaarte om liggaamsdele uit te wys.  Vra die outjie om die ooreenstemmende voet of been op sy eie lyfie of op ‘n speelding aan te dui. Later kan ‘n mens die woorde op die flitskaarte skryf en dit sal moontlik deel van “toevallige lees” of aanvangslees word.  Sparklebox het Afrikaanse (gratis) flitskaarte.  Druk bloot op die SA-vlaggie en siedaar!
  14. Maak flitskaarte waar die woorde en prente ewe groot is.  Die outjies speel dan ‘n geheuespel waar hulle die woord- en prentjie-paar gelyk moet optel en pas…of
  15. speel “snap” deur slegs prente te gebruik, woorde én prente of selfs slegs woorde.
  16. Ouer kinders kan werkskaarte voltooi waar hulle die bewoording met die liggaamsdele verbind (trek ‘n lyntjie) of die woorde self in vul.  Daar is heelwat Engelse takies in hierdie verband, maar ‘n mens kan die Afrikaanse woorde ook in die leë spasies in vul.
  17. Maak voetafdrukkunswerke:

Wortel, roomys, ruimtetuig…, leeu, takbok/rendier, skoenlapper en voete van gips (foto’s geleen).

Ander:

Die skelet

lekkerbekkie

Lewer kommentaar

Lekkerbekkie

Lekkerbekkie.TV is ‘n webtuiste met ‘n gratis, 24-uur televisiekanaal vir die kleinspan.   Jy kan Afrikaanse kinderstories (op CD en DVD) aanskaf of boek-en-CD kombinasies koop.  Verdere dienste sluit ‘n Storieklub en maandelikse tydskrifboekies (propvol aktiwiteite) in.  Gaan loer gerus in…

lekkerbekkietv

rugby

Lewer kommentaar

‘n Mens kan amper nie glo dat die Rugby Wêreldbeker alweer een van die dae gaan begin nie.  Hiermee dan so ‘n paar idees om met die kleingoed te deel.

As jy ‘n bietjie meer oor die Springbokke wil leer, kan jy na die Bokke se webtuiste gaan.  SA Rugby verduidelik daar hoe die rugby reëls werk. Dalk kan die klas hul eie “bok-reëls” opstel en toekennings kry vir goeie gedrag, hulpvaardigheid en dies meer.

Die Wêreldbeker bied die geleentheid om aan aspekte soos sportmansgees, nasietrots en spangees te werk.  Bokkie is ‘n oulike karakter om by sulke lesse te betrek en leer jou selfs hoe om die spel te speel.

Kyk na die verskillende lande wat deelneem en hoe hulle in elke afdeling vorder.  Suid-Afrika speel in afdeling D. Druk die kleurvolle kaartjies uit en maak julle eie muurkaart om die punte aan te dui en te sien wie gaan wen. Speel ‘n speletjie waar die deelnemende lande se vlae en name gepas kan word. As jy twee stelle vlae druk, kan julle snap of ‘n geheuespel daarmee speel.  Leer meer oor die Wêreldbeker-gasheer, Nieu-Seeland. Daar is besonder baie inligting beskikbaar.

Dan is daar pragtige inkleurprente oor rugby (vir meisies en seuns) beskikbaar.  Daar is natuurlik meer ingewikkelde werksvelle en aktiwiteitspakkies oor rugby beskikbaar.  Julle kan julle eie rugbyballe of -hemde ontwerp.  Hou ‘n vasvra of ‘n kompetisie waar die wenner ‘n Springbokserp of Bokkie-beddegoed wen.  Ek is seker die manne sal woeker vir so ‘n prys.

Loer ook na inskrywings oor die sokker- en krieket-wêreldbekers vir nog idees.

troeteldiere

4 Kommentaar

J het gevra vir idees oor troeteldiere. Hier is ‘n paar…


Honde:

Katte:

  • Maak ‘n katkaartjie.  Dit hoef nie op swart papier gedoen te word nie.  Gebruik ‘n papboks en pastelle of vetkryt met voedselkleursel (eiergeel werk goed).
  • Deurkaartjie:  Maak ‘n papierkat om aan die deur se handvatsel te hang of versier ‘n houertjie vir katkos.
  • Sny katstensils uit, trek dit af op ‘n ou x-straalplaat, knip uit en gebruik vir
    • spuitverfwerk,
    • spat verf met ‘n tandeborsel daaroor,
    • doen patroonwerk op ‘n vel papier (in helder kleure) en plak ‘n kat uit swart of bruin papier daarop.
  • Inkleurwerk en ander
  • Voetjies vir ‘n raampie of om flitskaarte mee te maak (somme en woorde).

Visse (goudvisse):

  • Inkleurprente en ‘n idee of twee om visse uit papierborde te maak.
  • Les-idees
  • Hoe om ‘n vis te teken.
  • Eenvoudige vis-buitelyn: Gebruik vir sigwoorde, somme en ander flitskaarte of vergroot en skryf ‘n visstorie daarin.
  • Vis doolhof
  • Maak ‘n pragtige, reënboog papierbord vis.
  • Sny die buitelyne van ‘n vis op karton (of ‘n x-straalplaat stensil) uit.  Maak twee identiese visse. Pons dan gate rondom die buiterand en ryg wol of tou daardeur.  Teken patrone met vet- of uitdraaikryte op die visse  (soos skubbe) en verf met voedselkleursel.  Gebruik sommer verskillende blerste kleursel.  Sodra die vis droog is kan jy dit met ou koerant of watte op stop.  Hang dit naby ‘n venster sodat die vissie in die lug kan swem.  Maak ‘n hele akwarium van die plafon.
  • Knip ook ‘n paar vissies uit en hang hulle aan ‘n vislyn op (in ‘n ry).  Skryf dan sommer getalle, veelvoude, ens. daarop sodat die outjies die huidige relevante werk kan oefen.

Voëls:

Ander:

  • Hou ‘n troeteldierdag:  Elkeen kan ‘n troeteldier – indien moontlik – of ‘n foto van ‘n troeteldier bring.  Laat die outjies dan dinge oor die diere vertel (mondeling / “show and tell”).
  • Gebruik gesigverf en maak die gesigte soos honde, katte, ens. op.  Dit behoort ‘n groot lekkerte te wees tydens fantasiespel (kleintjies).
  • Besoek ‘n troeteldierwinkel.  Gaan vooraf na die winkel toe en kyk na die verskeidenheid diere sodat jy takies en vragies daaroor kan opstel.  (Bv. Watter diere word in die winkel verkoop? Teken jou gunstelingvis…)
  • Maak rye voëls, katte en honde onderskeidelik.  Vra dan vragies soos Hoeveel bene het 2 voëls? Hoeveel katte het ‘n bont pels? Hoeveel katte kyk na links? Hoeveel honde kyk na regs? Hoeveel honde staan? lê? Hoeveel ore het vier honde? Hoeveel diere is hier altesaam?
  • Betrek die gepaste woordeskat vir die onderskeie diere: kieue, vinne, werpsel, snor, blaf, miaau, spin, grom, poot…Wat beteken troeteldier? (Gebruik ‘n eenvoudige, groot skets ter toeligting – soos ‘n wetenskapprent.)
  • Kyk na die tuistes, gewoontes en versorging van die diere.  Bv. die voël woon in ‘n hok of ‘n kou, die hond in ‘n hok en die vis in ‘n visbak of akwarium.  Waar beweeg die diere? (land, lug, water) Hoe beweeg die diere? (swem, kruip, loop, hardloop, bekruip, vlieg, fladder…) Hoe eet die diere? (pik, sluk, skeur, byt, kou)
  • Onthou altyd om lekker kleurryke muur- of tema-plakate te maak en om konkrete items uit te stal.  Die plakate kan op A4-karton gemaak word om later in jou lêer te pas.  Gebruik die diere waaroor julle gaan praat en stal van elkeen se items (gegroepeer) uit.
  • Luister hier na diere geluide.

Krieket

2 Kommentaar

Die Wêreldbeker Kriekettoernooi begin in Februarie (19de) en duur tot die 2de April. Tooi hierdie kwartaal jou klas eg-Suid-Afrikaans op en herleef die opwinding van die 2010 Sokker Wêreldbeker.  Die klas kan meer oor die Proteaspan leer.http://2011-worldcup.blogspot.com

Afhangende van jou klas se ouderdomsgroep, kan jy aspekte soos reëls, kleredrag en die posisies op die veld bespreek.  Met die kleintjies kan ‘n mens mini-krieket speel (indien jou skool dit nie reeds aanbied nie) en ‘n mini-Wêreldbeker reël aan die einde van die kwartaal.  Aangesien al die outjies graag vir die Proteas sal wil speel, kan julle eerder die Grondslagfase in spanne verdeel en die klassies verteenwoordig.  Dit kan groot pret wees en kan die Grondslagfase gees woema gee.

Integreer die vorm van die veld (ovaal), die kolfblad (reghoek) en die bal (rond) met jou wiskunde lesse.  Tel in viere en sesse binne die klas se getal gebied.  Maak “treintjiesomme” met kamma-lopies binne ‘n boulbeurt.  Daar is mos ses moontlike balle.  (Bv. Die kolwer teken 2 sesse en 4 lopies binne die boulbeurt aan. Hoeveel lopies is dit altesaam?…Jan en Wilbur het 50 lopies in ‘n vennootskap aangeteken.  Wilbur het 31 lopies aangeteken.  Hoeveel lopies het Jan aangeteken?…As Wilbur 4 sesse en 3 viere aangeteken het, hoeveel enkellopies het hy gekry?)

Die 2011 gelukbringer is Stumpy, ‘n 10-jarige olifantjie.  Hy is versot op krieket en is besig om die kuns van konsentrasie te bemeester.  Dalk kan ‘n mens die olifantjie as ‘n aansporing vir goeie werk gebruik.  As die outjies (individueel of in ‘n groep) mooi gewerk het, kry hulle ‘n sterretjie (“lopies”) op ‘n grafiek of op die almanak.  Aan die einde van die week kry die kind of groep met die meeste toekennings ‘n sertifikaat – ‘n Stumpy-toekenning.

Ander idees is om die kleingoed na ‘n stadion te neem vir ‘n uitstappie en om professionele spelers te ontmoet.  Kry rolmodelle om vir hulle ‘n werkswinkel te hou (seuns én dogters) of kry ‘n krieket-legende om met hulle te gesels.  Maak krieketkolwe en balle van afvalprodukte of probeer iets soos paper mache.  Sny kolfvorms uit ligbruin viltlap en klein rooi hartjies (laasgenoemde moet ‘n juffrou maar self doen).  Plak die hartjie op die kolf vas en ryg dit met swart gare vas.  ‘n Kruisie kan mos as ‘n soentjie dien. Wys vir die outjies hoe om gare om die greep van die kolf te werk en siedaar! Nou kan ‘n mens dit op ‘n magneet of ‘n kaartjie plak – as ‘n geskenkie vir Valentydsdag…

Inkleurtyd:

Krieketkolf en -bal

Krieketwedstryd

Kolwer en geskiedenis

Kolwer uit

Kolwer slaan ‘n lopie

Kolwer kolf

Die moderne weergawe van die Afrikaanse Krieketveldplasingsterme is op aanvraag beskikbaar.  Hierdie foto’s is deur ‘n vriend gestuur.  Ongelukkig is die boek uit druk uit.

krieketveldplasings Krieketreels

Hoekom word inkleurboeke ontmoedig?

2 Kommentaar

geleen
Cecile het ‘n onderwerp geopper wat destyds in my studentejare ook bespreek is. Baie Graad R-juffrouens en -skole hou nie van inkleurprente nie en raai die gebruik daarvan af. Soos daar aan ons vertel is, beperk dit die kreatiwiteit van leerders en maak dit hulle lui om self na te dink oor vorms en figure. Die gebruik van inkleurboeke word as ‘n “besig-hou” aktiwiteit beskou om die tyd te verwyl eerder as ‘n leersame tydverdryf. Ander voel weer dat kinders minderwaardig voel as hulle nie soos die prentjie in die boek kan teken nie. Kyk gerus na die skrywes van John Funk en Victor Lowenfeld. Lowenfeld is ‘n kundige wat in die vroeë tot middeld 1900’s navorsing oor die ontwikkeling van kinderkuns gedoen het.

Lentedag!

5 Kommentaar

blom - elders geleen

Woensdag is dit Lentedag!  Die tyd vlieg behoorlik hierdie jaar…As jy ‘n paar idees benodig om Lentedag in jou klas of skool te verwelkom, probeer gerus die volgende:

  • Vensterversierings:  Die kleingoed kleur die blomme met vetkryt (verkieslik die ou betroubare uitdraaikryte) in, knip die sirkel uit en verf dit met voedselkleursel.  Eiergeel hoef nie veel verdun te word nie (hou maar die produkte mooi dop – aangesien sommige eiergeel kleursels meer na ‘n neon geel lyk), maar rooi, groen en blou kan ‘n titseltjie water kry.  Sodra die prente droog is, kan jy die helder blomme om die rand van jou venster of klasdeur plak om die Lente en gaste te verwelkom.
  • Maak jou eie “colour by numbers” werkvelle.  Gee vir die outjies ‘n inkleurprent met somme daarop.  Die antwoorde word dan met kodes vergelyk om die prent in te kleur.  Jy kan hierdie aktiwiteit ook in die tale gebruik en byvoorbeeld woorde met spesifieke klanke, sigwoorde en spelwoorde vaslê.
  • Trek ‘n reuse kartondoos oor met helder blomme-papier en sny ‘n posbusgleuf daarin.  Ruil die onderskeie klasse se klaslyste uit en gee vir elke kind ‘n “spookmaatjie” om ‘n kaartjie voor te maak.  Die briefies word dan in die doos gepos en op Lentedag word die briefies deur ‘n “Lente kabouter of feëtjie” afgelewer.
  • Laat die outjies enorme blomme (tulpe werk goed) uit ou kartondose sny, versier dit met patrone of verf dit en “plant” dit al om die skoolheining.  Heg dit aan die heining vas (met skuifspelde) of steek dit in die grond vas met sosatiestokkies.  Dit behoort nogal ‘n vrolike impak te maak op die oggendverkeer.
  • Maak groot bewers as deel van groepwerk.  Elke groepie in die klas werk saam om bewers uit blomme, kabouters, ensovoorts te maak. Gebruik helder pastelle, verf, kleursel en vetkryt en hang die bewers uit die dak – in die gange of in die voorportaal.  Steek ‘n blinkerige of klingel-item daarin werk sodat dit die oor of oog kan vang. (Stukkies foelie, spieëlteeltjies of kristal-agtige krale behoort ideaal te wees.)
  • Buig blommetjies uit soldeerdraad (of enige dun en sagte draad) om ruikers te maak.
  • Engelse gediggies vir leestyd
  • Vra die kinders om boeke oor Lente, bloeisels, baba diere, kabouters, feëtjies, ensovoorts uit te neem vir leestyd.  Hulle kan vir mekaar lees of Juffrou kan ‘n oulike boek kies en vir die klas lees.
  • Inkleurprente
  • Inkleurprente2
  • Skoenlapper-flitskaarte
  • Blom buitelyne
  • Gemorsposkuns:  Sny skoenlappers en blomme uit gemorspos.  Verf dit met muurpapiergom (vir beskerming en glans) en gebruik dit in die bewers of as vensterversierings.  Dit behoort ook oulik te lyk op ‘n eenkleurige kaartjie.
  • Eenders en anders werkvel
  • Maak ‘n muur collage van ‘n Lentetuin propvol goggas. Soek ‘n paar oulike prente as voorbeeld en vra dat die kinders die onderskeie insekte of blomme sal teken (waarvan jy die meeste hou). Weereens kan hulle dit met kleursel verf, uitknip en op ‘n kennisgewingbord of voorbereide agtergrond plak.
  • Maak jou eie papawerblomme.  Smeer ‘n dun lagie muurpapiergom bo-oor om dit af te rond en om glans te verskaf.  Net voor die gom heeltemal droog is, kan jy regte papawersade in die middelste swart deel strooi.  As die blomme jou nie meer aanstaan nie, kan julle dit plant!
  • Druk blomme met die onderkante van koeldrankbottels (bv. plastiek gaskoeldrankbottels).
  • Doen dit ook met sonneblomme.
  • Nog blomme.
  • Maak ‘n spesiale blom CD-kassie om ‘n CD vol foto’s aan ‘n ouma of oupa te gee.
  • Voer voëltjies deur middel van herwinning. Gebruik ‘n ou houtlepel en ‘n botteltjie vol saadjies.

 

gemorspos - elders geleen

Older Entries

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 2 061 other followers

%d bloggers like this: