die laaste rapport

Dis die einde van die jaar en ‘n mens wil die laaste rapport ekstra spesiaal maak.  Indien jy baie tyd op hande het, kan jy self ‘n oulike koevert vir elke kind maak…indien jy ‘n onderwyseres is…kan die kinders dit maak

Jessica Jones het oulike idees oor koeverte.  Ek gaan nog so ‘n paar idees noem…Gebruik A5 bruin of wit koeverte vir die volgende:

Teken die buitelyn van ‘n prent af op ‘n ou x-straalplaat – met ‘n permanente koki.  Gebruik byvoorbeeld ‘n kenteken van jou klaskamer (‘n ster, dier of selfs die Graad – bv. 2, 1 of 3) of kersfeesprente (kersboom…) en sny dit uit.  Indien jy ‘n lamineermasjien naby het, kan jy eenvoudige die prent lamineer en versigtig uitsny vir gebruik.  Plaas dit bo op die koevert en plak liggies met wondergom vas .  Nou kan jy kies wat jy met die sjabloon wil maak…

• doop ‘n sponsie (sommer ‘n sponsie uit ‘n ou pilbotteltjie) in tandepasta-dik verf en drup die meeste verf uit…droogspons nou liggies bo-oor die sjabloon en laat droog word…skryf die kind of ouers se naam in die oop spasies
• vul ‘n ou spuitbotteltjie met voedselkleursel – verdun effens – en spuitverf die koevert…hou egter die botteltjie hoog en ver weg sodat die koevert nie onnodige blertse kry nie…’n keelspuitjie het nogal baie woema
• as jy netjies kan sny, kan jy die karaktertjie uitsny en een kant bêre – sodat jy die groter raam kan gebruik.  Spuitverf of spons dan die binnekant van die stensil op jou koeverte…

Neem ‘n foto van elke kind en druk dit op die koevert tesame met sy / haar naam. (Gebruik ‘n tema – bv. dra ‘n kersmus, poseer by die skoolwapen…)

Koop spesiale papier, druk die koevertraam daarop en sny uit. 

Sny geskenkpapier (gewone, bruin of kerstema) in A4-velle.  Druk die koevertraam daarop – met die kind se naam in die middel.  Daarna kan jy die koevert self uitknip of vir die betrokke kind vra om dit te doen.  Seël dit met ‘n bypassende satyn of organza lint.  Jy kan die lint strik of met ‘n wasseël afrond.

Indien jy die buitekant van die koevert professioneel wil hou, kan jy die woord “Vertroulik” en die ouerpaar se name daarop druk. Versier die binnekant van die koevert met ‘n verrassingsmotief. Sny die randjie ietwat kleiner as die buiterand van die koevert se flap en plak die koevert toe met ‘n gepaste plakker – eerder as om dit toe te lek.

 

einde van die jaar

Wat maak ‘n mens aan die einde van die jaar? Eindig ‘n mens die jaar met ‘n vinnige wuif by die deur of maak jy iets spesiaals daarvan?

Ek het ‘n paar oulike idees teë gekom om veral by die jonger grade in te span. Weereens is die meeste gediggies en idees in Engels. Wie kan aan iets ouliks (in Afrikaans) dink?

Maak ‘n hele tema om die jaar mee af te sluit en hou ‘n uitstalling van die jaar se lekkerste gebeure. ‘n Goeie manier om die klas te versier is om foto’s en prente aan ‘n tou vas te knyp en om dit van hoek tot kant bo-oor die leerders te span. Plaas die gebeure in kronologiese volgorde en vra die kinders om kortliks die gebeure te beskryf. Bv. Jana het in Januarie verjaar. Ons het ‘n swembad-partytjie gehou en het lekker gespeel… Ons klas het die meeste geld ingesamel vir die skool se nuwe vlagpaal. Dít was nou ‘n goeie spanpoging!…Maak ‘n punt daarvan om iets oor elke leerder te plaas.

Indien daar muurruimte is, kan ‘n mens ‘n spesiale kleurvolle uitstalling aanbring. Wat van ‘n tema soos “Mooi dinge om te onthou uit my Graad 2-jaar”? Indien ‘n mens die kans het (of ‘n helpende mamma of twee), kan die oulike stories en prente op CD’s geskandeer word en as ‘n afskeidsgeskenk uitgegee word. Indien die CD’s ‘n bietjie duur is, kan ‘n afgerolde boekie gebind word vol herinneringe…met ‘n prettige klasfoto op ‘n kleurvolle voorblad Wees gerus kreatief en maak die herinneringe ekstra spesiaal.

 

kersfees as tema

Iemand (dankie T!) het vandag vir my gevra oor idees vir ‘n Kersfees-tema.  Ek plaas solank ‘n paar idees hier en sal uitbrei so tussen die punte en rapporte deur

1.  Allkidsnetwork

2.  Somme

3.  ‘n Ander juffrou se gedagtes

4.  Inkleurprente

5.  Inkleurwerk

6.  Kunsvlyt

7.  Kinderhelper - verskeie temas

8.  Animal Junior

9. DLTK verskeie werkvelle en aktiwiteite

10. abcteach verskeie aktiwiteite

11. Oulike idees vir geskenksakkies en kaartjies

Lekker snuffel!

 

voorspoed

onlangs ontvang – oulike gedagte

Voorspoed aan al die opvoeders wat besig is met die laaste stuiptrekkings van nog ‘n besige jaar.  Die departement het reeds begin met besoeke aan skole – om te verseker dat die kleingoed mooi vorder.  Sommige skole het al met die finale eksamen begin.   Baie voorspoed aan elke ouer, opvoeder en kleinding – veral met die groot opgewondenheid en angste wat met die assesserings gepaard gaan.  Juffer hou duim vas

 

amper in die groot skool

Dit is amper tyd vir die groot skool.  Dit is nou tyd vir ekstra werk en speletjies om die vaardighede op te skerp.   Hiermee ‘n paar aktiwiteite om op ‘n lekker speel-speel wyse te doen.  Hou alle “skool” aktiwiteite  of speletjies lekker en informeel.  Indien die kleinding sukkel, stop die speletjie en gaan oor na iets anders.  Skool moenie met ‘n spanningsvolle ervaring verbind word nie…

Ouditiewe Persepsie

(praat agter ‘n skerm soos ‘n koevert of stuk papier – sodat die lippe nie sigbaar is nie)

•  Watter klankie hoor jy aan die begin?  Wat hoor jy eerste? (Spreek die “vet” klankie met mening uit.  “Oordoen” dit.)

bal

lap

hap

toon

sit

man

nek

rok

• Watter klankie hoor jy in die middel?

(KVK – Konsonant, Vokaal, Konsonant)

mot

kat

sit

rek

bus

 

Later…(Graad 1, 2 en 3)

(Dubbelklanke)

toon, room, foon…

naam, gaap, laat…

vuur, suur, muur, nuut…

meel, veer, neem…

 

Nog later…(Graad 1, 2 en 3)

(Tweeklanke)

vuil (met ‘n diep stem)

seil (met “plat” lippe)

boek

koud

deur

•  Watter klankie hoor jy laaste?  Watter klank hoor jy aan die einde?

(KVK – Konsonant, Vokaal, Konsonant)

kat

man

bos

bal

stof…

• Noem vier woorde – waarvan drie identies is.  Watter een pas nie? 

Bv. nek, man, nek, nek. 

Skuif die “ander” woord rond.  Bv. buk, buk, buk, dak.  hak, hak, tak, hak.

• Sê twee woorde wat óf dieselfde is óf eenders is.  Bv. seep/seep, doek/boek.  Die kind moet sê of die woord dieselfde of anders is.  (‘n Kop-knik of –skud is ook in orde.)

 Geheue

1. Noem 2 KVK-woorde.  Die kind herhaal.  Bv. mat, pen.
2. Noem 3 KVK-woorde.  Die kind herhaal.  Bv. tas, bed, rok…Vermeerder tot 5 woorde.
3. Gee ‘n opdrag met een aksie.  Bv. skakel die lig aan…Vermeerder die aksies tot 4 (mettertyd).  Bv. Skakel die lig aan, maak die deur toe, bring die boek en klim op die bed.

 VISUELE PERSEPSIE

Gebruik ‘n besige prent of foto.

1. Soek sekere items.  Bv. Druk met die vinger op al die geel blomme.  Omkring al die driehoeke.  Omkring al die groot bome.
2. Kyk na twee eenderse prente en soek die verskille (gewoonlik in aktiwiteitsboeke).
3. Skryf ‘n klomp syfers rond en bont op ‘n bladsy neer.  Omkring al die 2’s / 3’s / 4’s, ens.
4. Soek takies soos:

• Watter prentjie lyk dieselfde as die eerste een?
• Watter prentjie pas nie?
• Soek die maats.
• Omkring al die prente wat met ‘n s begin (oorvleuel met ouditiewe takies).

 Geheue

1. Pak drie speelgoed langs mekaar.  Wys aan die kind.  Bedek na 5 tellings.  Die kind moet opnoem wat hy gesien het.  Later moet hy die volgorde herroep of die items self na pak. 
2. Kyk na 3 tot 5 prente.  Bedek.  Wat het jy gesien?  Was jy reg?
3. Kyk na ‘n besige prent.  Bedek.  Wat het jy alles gesien?  Wys nou vir my waar is die …?  (Wys die genoemde items uit.)
4. Wys ‘n eenvoudige lynskets.  Neem weg.  Die kind moet dit teken. (Begin by vorms en dan eenvoudige “simbole”.)
5. Skryf 2 tot 5 syfers in ‘n ry.  Bedek.  Die kind met dit skryf.

 Aksies met rigting-woorde, woordeskat en waardevolle konsepte

• Druk op die blom langs die huis, voor die boom, links van die motor, regs van die hond…
• Raak aan jou… (liggaamsdele – ook knie, skouer, elmboog, ken, hak…)
• Raak met jou linker- / regterhand aan jou …
• Raak met jou linker- / regterhand aan jou linker- / regter-…
• Gee aksies om te onthou (soos by die ouditiewe afdeling), maar las rigting by.  Bv. Skuif die gordyn na links en maak die venster oop.  Bêre die glas regs van die wasbak en die bord links van die wasbak.
• Pak speelgoed in ‘n ry en wys uit.  Watter speelding staan eerste?  Laaste? In die middel?
• Drie tot vyf prente in ‘n ry:  Watter prent is eerste? Tweede? Laaste? In die middel?  Watter prent kom na die …?  …voor die …?
• Sorteer prente volgens dinge wat in die oggend (borsel tande, trek aan, eet pap…), gedurende die dag (skool toe, speel) of nag gebeur (slaap, bad…).
• Deel items uit.  Bv. Verdeel die lekkers tussen twee kinders.  Hoeveel kry elkeen?  Hoeveel bly oor?
• Kyk na versamelings (3 to 4 groepies).  Watter groupie het die meeste / minste items?
• Tel voorwerpe.  Skryf die syfer (tot 10).  [Gebruik die regte skrif.]
• Volg die stippellyn.  (bv. van die kat tot by die muis)
• Volg die doolhoof.
• Knip op die lyn (reguit lyne, effense kurwes…)
• “Lees” logo’s soos die name van bekende winkels, eetgoed, koeldrank, padtekens…
• Bou legkaarte.
• Lees BAIE stories, sing liedjies, sê rympies op…maak stories op, maak gediggies op…

Rig ‘n hoekie vir “lekker werk” iewers in die huis in.  ‘n Hoekie in die slaapkamer sal fantasties wees. ‘n Spesiale houer vir kryte, potlode en veselpenne (koki’s) kan op die “lessenaar” staan – met baie afvalpapier (ou blaaie met skoon agterkante is ideaal). Knip verskillende vorms uit x-straalplate of skaf stensils (selfs ou deksels, plekmatjies…) aan. Hou ‘n verskeidenheid “teken-” of “verfgoed” aan. ‘n Mens hoef nie net met ‘n kwas te verf nie. ‘n Ou skeerkwas, sponsie, oorstokkies en vingers is fantasties. Hou maar altyd ‘n ou lappie (die dun, blou kombuislappies is baie handig) naby om die vingers skoon te hou. Indien daar nie ‘n voorskoot naby is nie, kan gate uit ‘n inkopiesak geknip word vir die kop en arms. Siedaar! ‘n Weggooibare voorskoot. ‘n Tafeldoek kan uit ‘n swartsak geprakseer word. Pep het egter rolle plastiek (in oulike ontwerpe) om spesiale en goedkoop tafeldoeke te maak.
Stempels hoef nie duur en gekoopte items te wees nie. ‘n Een-sessie stempel kan uit aartappels gemaak word. Sny die aartappel in die helfte, “teken” jou ontwerp met die mespunt en kerf rondom. Dit gee dieselfde effek as ‘n stempel en is sommer “personalised” vir die kleinding. Groter kinders kan natuurlik woorde stempel – indien iemand 26 klanke wil kerf Vra ook vir vriende of daar nie ongebruikte, ou stempel by die kantoor lê nie – vir ‘n skenking. Kantore en fabrieke het dikwels ou afvalmateriaal, plakkers en diesmeer wat kleingoed op kreatiewe wyses kan gebruik.
Gebruik gemorspos, ou koerante en tydskrifte:
Maak klein winkeltjies in die kamer (woordeskat ontwikkeling)…
Gebruik gemorspos om die logo’s uit te knip en plak dit teen die muur vas. Hoeveel selfone is daar in jou winkel? Watter selfoon is die grootste? Kleinste? Wat verkoop jy in hierdie winkel? Waar gebruik ek hierdie items? Sorteer prente van meubels en elektriese apparaat volgens vertrekke. Waarvan hou jy?
Gebruik die prente in gemorspos om ‘n huis te versier. Gebruik ‘n ou doos (of verskeie) om “pophuise” te maak – met meubels, matte, mense, ens. Wees lekker kreatief, maar doen hierdie aktiwiteite SAAM MET die kleinding. Die doel van hierdie kreatiewe werk is om baie te gesels, om woordeskat aan te leer en te ontwikkel, om die handjies besig te hou en om die verhouding tussen ouer en kind te versterk.
Lekker speel!

 

disleksie

 

Disleksie dui op ‘n spesifieke lees- en spelprobleem.  Dit word nie meer so genoem nie en kundiges beskryf dit eerder as ‘n “spesifieke lees- en spelprobleem”.  Disleksie word deur baie mense as ‘n gawe beskou omdat dit mense forseer om probleme op unieke wyses op te los. Dink maar aan uiters kreatiewe mense soos Picasso en Walt Disney…wetenskaplikes soos Einstein en Edison…akteurs soos Whoopi Goldberg, Tom Cruise, Robin Williams en Keanu Reeves…sakemense soos Richard Branson…noem maar op! 

Wanda (sien die Verwysingsbladsy) het haar nagraadse studies bepaal op disleksie en Ron Davis se studies in hierdie verband.  Kontak haar gerus om spesifieke riglyne te bekom of loer in jou plaaslike biblioteek vir Ron se boeke.

Indien jy vermoed dat jou eie kleinding of ‘n kleinding in jou klas ‘n vorm van disleksie het, kan jy gerus na die volgende skakels gaan kyk.  Moet egter nie self ‘n diagnose maak nie.  Spreek ‘n kundige soos ‘n opvoedkundige sielkundige.  ‘n Diagnose verg gestandaardiseerde toetse en spesifieke kennis.

UW
UB
DCH
DT

 

medemens

20 Oktober is Suid-Afrika se eie dag vir ons engelkinders.  Dit is die Nasionale Dag vir die Bewustheid van Down-Sindroom en die tema is “It’s all in the Genes”. Dra ‘n denim en betaal jou “boete” aan die naaste tak van DDSA.

 

onderwysersdag

Maandag, 5 Oktober, is Onderwysersdag. Bederf so ‘n bietjie

 

inkleurprente en aktiwiteite

Ek merk op dat daar verskeie soeke na inkleur- en aktiwiteitsboeke is. Hiermee dan so ‘n paar skakels vir die vakansie:

Inkleur 1

Inkleur 2

Inkleur 3

Aktiwiteite

Nog aktiwiteite

Idees

Besig bly

Besiger

Activity Village

 

bazoo

Juffer het onlangs ‘n oulike tydskrif raak gelees – vir die jongspan.  Gaan kyk gerus wat die boekies behels en as jy graag wil inteken, kan jy na die volgende skakel gaan:

http://www.bazoomagazine.com/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=63

 

Taal en spraakontwikkeling

Daar verskyn al hoe meer artikels in tydskrifte en koerante oor die dalende vlakke / standaarde van lees en skryf in skole. Sommiges meen dat Uitkomsgebaseerde Onderwys die sondebok is en ander meen dis te wyte aan die meer tegnologies gevorderde samelewing van vandag. Hoe dit ook al sy, taal en spraakontwikkeling (en ook lees) is iets waaraan elke ouer, onderwyser en kind moet aandag gee. Dit is elkeen van ons se verantwoordelikheid.

Interessanthede:

1. Die mens se brein weeg by geboorte byna ‘n kwart van dít wat dit by volwassenheid sal wees en dit ontwikkel binne die eerste jaar tot 70 % van die finale grootte. Deur dus met die jong kind of baba te praat, stimuleer ‘n mens hierdie brein om inligting in te neem en te verwerk. Voortdurende kontak en gesprek help dus om die verstand te ontwikkel.

2. Die basis van alles wat ‘n mens eendag moet en sal leer, word in die eerste vyf tot ses jaar gelê. Sosiale, emosionele en intellektuele ontwikkeling word tydens hierdie jare geweldig sterk beïnvloed en die aspek wat al hierdie dinge aanraak, is taal.

3. Taalvermoë beïnvloed die kind se

1. 1. selfbeeld,
   2. sosiale en emosionele ontwikkeling,
   3. leergierigheid,
   4. vlak waartoe hy sy intellektuele potensiaal sal ontwikkel,
   5. begrip van norme en morele waardes en vermoë om tussen reg en verkeerd te onderskei.

4. Om te leer praat, is net so belangrik vir die jong kind as om asem te haal.

5. In die ouderdomsgroepe van vier en vyf jaar, gebruik ‘n kind tussen 1 000 en 1 500 woorde. Die meeste woorde word reg uit gespreek en rympies of rymwoorde fasineer die kind. Ten minste vier tot ses kleure en die basiese vorms (kruise, sirkels, driehoeke, reghoeke, vierkante) kan benoem word. Begrippe soos tyd word aangeraak (“Ons gaan volgende week see toe.”) en die kind kan meerledige / lang opdragte onthou (“Gaan was gou asseblief die waslap in die badkamer en droog dit uit.”). Gebruik woorde soos “wie, waar, wanneer, wonder, wat, hoekom” en gebruik die meeste klanke korrek (behalwe die moeiliker klanke soos “tr”, “kr”, “gr” en “pl”).

6. Die vyf- tot sesjarige kind kan ongeveer 2 200 woorde gebruik en praat mooi duidelik. Sinne bestaan uit min of meer ses woorde en die teenwoordige, toekomstige en verlede tyd word gebruik. Verstaan woorde soos “vandat, totdat, nadat, voordat”. Verstaan en gebruik woorde soos “bo-op, voor, agter, ver, naby” en “maar, en, omdat”. Teenoorgesteldes soos groot en klein, is deel van algemene gesprekke en speletjies. Die kind kan ook nou voorwerpe uittel (borde, lepels, messe, vurke) en telefoonnommers onthou. Tot 24 000 woorde kan nou verstaan word.

7. Die sesjarige kind gebruik tot ongeveer 3 000 woorde en weet wanneer sy verjaarsdag is. Dae van die week en maande van die jaar word nou begryp en geleer. Tel tot tien voorwerpe uit en kan bv. ‘n selfoonnommer memoriseer.

Watter probleme kan voorkom in gesproke taal?

· Gesinswoorde soos “stappies” vir skoene. Die gesin weet wat die woord beteken, maar ander mense verstaan dit nie.

· As ‘n kind sukkel om ‘n woord uit te spreek, vervang hy die woord met “goeters, dinges, watsenaam”.

· Die kind kan nie woorde en klanke herhaal wat voorgesê is nie.

· Die kind praat te hard, te sag, te skril of onduidelik.

· ‘n Woord kan reg uit gespreek word, maar nie in ‘n sin gebruik word nie.

· ‘n Taal- of woordarmoede kan veroorsaak dat ‘n kind kort sinnetjies gebruik of glad nie wil praat nie.

· Ritmeversteurings of uitspraakproleme soos stotter, hakkel, lispel en onduidelike spraak.

· Sommige kinders laat klanke weg in woorde (peel vir speel, tein vir trein).

· Sommige kinders vervang klanke met ander klanke (vam vir vang).

· Die jong kind sukkel dikwels met tydsbegrip. Gelukkig het ons tyd om dit vas te lê, omdat dit eers op negejarige ouderdom voltrek word.

Hoe kan ek my kind se taal en spraakvaardighede ontwikkel?

· PRAAT, PRAAT, PRAAT!

· Praat soveel as moontlik oor dinge wat vir jou kind belangrik is en luister na wat jou kind sê.

· Praat stadig en duidelik.

· Moenie babataal praat nie.

· Praat in ‘n eenvoudige taal en verduidelik moeiliker begrippe.

· Leer jou kind om te luister na wat ander mense sê.

· Verkeerde taalgebruik behoort reg gestel te word. (Herhaal net die regte sin. Die kind kan maar net luister.)

· Werk daaraan om spraakprobleme reg te stel. As ‘n kind klanke of woorde verkeerd uitspreek, kan dit dalk later probleme veroorsaak wanneer hy leer lees.

Hoe kan ek my kind help om ‘n liefde vir lees te ontwikkel?

· Lees soveel boeke as moontlik (in al die tale wat die kind verstaan ) voor.

· Moedig jou kind aan om die stories oor te vertel aan ‘n boetie, sussie of maatjie.

· Bespreek prentjies in storieboeke.

· Gaan GEREELD biblioteek toe.

· Wees ‘n voorbeeld en lees voor jou kind.

· Luister na storiekassette.

· Help jou kind om sy naam te herken deur dit op al sy besittings te skryf (in skoolskrif).

· Leer kinderrympies en –liedjies.

· Sorg dat daar altyd storieboeke in die huis is. As die biblioteek te ver en boeke te duur is, maak stories uit vrouetydskrifte (soos Liewe Heksie, Balkie, ens.) bymekaar en plak dit in ‘n ou skoolboek.

· Lees die name van winkels voor (Checkers, Edgars, Shoprite, ens.) as julle daar verbystap.

· Lees gunstelingstories voor en neem dit op ‘n kasset op. Dan kan jou kind oor en oor daarna luister.

· Bou ‘n prentewoordeboek op of koop een. Dit sal van groot waarde in Graad 1 tot 3 wees.

 

Opvoedkundige aspekte om te ontwikkel vir skoolgereedheid

Bilaterale integrasie	Die vermoë om albei kante van die liggaam saam te koördineer, bv. Wanneer ‘n mens loop of hardloop
Deel / geheel konsep	Die dele van ‘n voorwerp wat, as hulle saam gebruik word, ‘n geheel vorm, bv. ‘n vliegtuig en sy vlerk wat weg is
Emosionele bewustheid	Die vermoë om jou gevoelens uit te spreek en te herken
Fynmotoriese vaardighede	Die ontwikkeling van die klein spiere van die liggaam, veral die hande, vingers, tone en tong om take soos skryf, teken, knip, lek en praat uit te voer
Grootmotoriese vaardighede	Die ontwikkeling van die groot spiere van die liggaam, veral die arms en bene om take soos die gooi en vang van ‘n bal akkuraat uit te voer
Kategorisering	Die vermoë om dinge in ‘n groep of klas te plaas
Kognitiewe vaardighede	Denkvaardighede wat ‘n mens help om doeltreffend te leer
Kritiese denkvaardighede	Die vermoë om versigtig te oordeel en vir jouself te dink
Lae spiertonus	‘n Subnormale tonus in die spiere wat byvoorbeeld ‘n swak postuur, swak balans sowel as ontoereikende ooghandkoördinasie veroorsaak
Middellyn	Dit is die denkbeeldige vertikale lyn wat die linker- en regterkant van die liggaam verdeel, asook die horisontale lyn wat die boonste en onderste deel van die liggaam verdeel
Middellynkruising	Die vermoë om die vertikale lyn van die liggaam met die oë, die hande of die voete te kruis, bv. om die linkerhand te gebruik om aan iets aan die regterkant van die liggaam te raak
Oog-handkoördinasie	Die geïntegreerde werking van die oog en die hand om take met gemak uit te voer (soos om ‘n pen vas te hou terwyl jy teken of skryf)
Oorsaak en gevolg	Die vermoë om die redes te verstaan waarom iets gebeur en wat die uitslag daarvan gaan wees
Pas lettervorms	Die vermoë om die ooreenstemmende vorms van letters by mekaar te pas as voorbereiding vir lees
Persepsievaardighede	Waarnemingsvaardighede; die vermoë van die brein om via die sintuie – sien, hoor, proe, ruik, voel – die buitewêreld te ervaar
Postuur	Die vermoë om die liggaam regop te hou terwyl jy sit, staan of stap
Potloodbeheer	Die vermoë om ‘n potlood of ander skryfimplement korrek vas te hou en te gebruik
Probleemoplossingsvaardig-hede	Die vermoë om oplossing vir porbleme en vrae te vind
Rigting	‘n Begrip vir waarheen ‘n voorwerp beweeg en waarvandaan dit kom
Ruimtelike verhoudings	Die vermoë om die posisie van twee of meer voorwerpe in verhouding tot mekaar waar te neem, bv. voor, agter, langs
Sekwensie	Om dinge of prente in ‘n logiese volgorde te rangskik, bv. 1, 2, 3, eerste tot laaste, van die grootste tot die kleinste
Selfbeeld	Die algemene idee wat ‘n mens van jouself het, wat positief of negatief kan wees
Sortering	Weet hoe om dinge volgens hul eienskappe te orden, bv. hoe om die ronde lekkers in een houer en die vierkantiges in ‘n ander te sit
Visuele diskriminasie	Die vermoë om ooreenkomste en verskille raak te sien
Visuele motoriese koördinasie	Die manier waarop die oë gedurende beweging met die ander dele van die liggaam koördineer en saamwerk; bv. die proses waartydens dinge soos vorms gesien word en dit met die hand nageteken en die brein ingespan word
Voorbereidende leesvaardighede	Vaardighede wat die jong kind vir lees voorberei voordat hy of sy werklik kan lees
Voorgrond-agtergrond-diskriminasie	Die vermoë om op ‘n spesifieke item te fokus en dit op die voorgrond te plaas en waar te neem terwyl ander items op die agtergrond verdwyn

 

Gedig vir opvoeders en ouers

Your children are not your children.
They are the sons and daughters of Life’s longing for itself.
They come through you but not from you,
And though they are with you yet they belong not to you.

You may give them your love but not your thoughts,
For they have their own thoughts.
You may house their bodies but not their souls,
For their souls dwell in the house of tomorrow,
which you cannot visit, not even in your dreams.
You may strive to be like them,
but seek not to make them like you.
For life goes not backward nor tarries with yesterday.

You are the bows from which your children
as living arrows are sent forth.

The archer sees the mark upon the path of the infinite,
and He bends you with His might
that His arrows may go swift and far.
Let our bending in the archer’s hand be for gladness;
For even as He loves the arrow that flies,
so He loves also the bow that is stable.

                                                                              - Kahlil Gibran

 

Woordeskat ontwikkeling

Woordeskat ontwikkeling

‘n Goeie algemene woordeskat is belangrik.  Dit vergemaklik die leesproses en verbreed die leerder se algemene kennis (verwysings raamwerk).

Hoe kan ek tuis help?

• Verkeerde taalgebruik behoort reg gestel te word. Help jou kind subtiel reg indien hy byvoorbeeld ‘n item verkeerd benoem. “Ek wil sweets koop.” - “Watter soort lekkers gaan jy koop?”
• PRAAT, PRAAT, PRAAT! Kinders leer baie deur die voorbeeld na te volg.
• Praat soveel as moontlik oor dinge wat vir jou kind belangrik is en luister na wat jou kind sê.
• Praat stadig en duidelik.
• Leer jou kind om te luister na wat ander mense sê.
• Werk daaraan om spraakprobleme reg te stel. As ‘n kind klanke of woorde verkeerd uitspreek, kan dit dalk later probleme veroorsaak wanneer hy / sy lees en skryf. (Dink aan die outjie wat “l” in plaas van “r” sê…Die lok is looi.)
• Lees gunstelingstories voor en neem dit op ‘n kasset op. Dan kan jou kind oor en oor daarna luister.
• Bou ‘n prentewoordeboek op of koop een. Dit sal van groot waarde wees. Skryf moeilike of nuwe woorde daarin en plak of teken ‘n prent daarby.
• Skryf nuwe woorde
• met kolletjies, sodat jou kind daaroor kan skryf. Bv. Soos… dot-to-dot
• in verskillende kleure
• met ‘n stokkie in nat sand
• Soek klanke in tydskrif-opskrifte en bou die nuwe woorde met die los klanke.
• Maak ‘n verspotte sin met die nuwe woorde.
• Skryf ‘n sin met die nuwe woord. Kan die sin dalk uitgebrei word?

Bv. “Die man sing.”

“Die vriendelike man sing ‘n mooi liedjie.”

Belangrik:  Hou hierdie tipe aktiwiteite prettig en informeel…en kyk hoeveel sintuie jy kan betrek by hierdie tipe aktiwiteite…

 

‘n stukkie navorsing oor onderrigtaal

Na aanleiding van Boendoe se navrae, gaan ek so ‘n stukkie plaas oor die taalkwessie.  Verskoon asseblief indien dit hoogdrawend is.  Dit was ‘n navorsingstuk en is dalk meer gemik om die etniese tale.  Praat gerus as dit Grieks klink.  Ek “vertaal” graag.

Wanneer ‘n leerder in ‘n tweede taal leer is hy / sy nie noodwendig leergestremd nie, maar eerder leergeremd ten opsigte van woordeskat, taalkennis en die belangrikste aspek seker – begrip.  ‘n Persoon wat nog nie die basiese strukture en vaardighede van ‘n taal teen die ouderdom van sewe jaar (die primêre vormingsjare) baas geraak het nie, sal in werklikheid altyd ‘n agterstand hê.  Taal vorm tog die belangrikste basis en medium van kommunikasie en is nodig om inligting oor te dra en ook om inligting in te neem en te verwerk.

Om die volle omvang van die akademiese vordering van ‘n kind te begryp, moet ‘n mens eers terug gaan na die leerder se agtergrond (en ook taal agtergrond) om die oorsake en invloede op die leerder se leerprosesse te bepaal.  In Suid-Afrika (soos in baie ander wêreldmoondhede) bepaal die Grondwet dat daar elf amptelike landstale moet wees, maar word baie leerders steeds in hul tweede taal (meestal Engels) geskool.  Hierdie besluit word aan die ouers oorgelaat en daar bestaan geen duidelike wetgewing wat ouers verplig om hul kinders in hul moedertaal te laat onderrig nie. Alle Suid-Afrikaners het egter ‘n grondwetlike reg om in ‘n moedertaal onderrig te word.

In baie gevalle waar leerders swak presteer, is die oorsaak dikwels dat hulle in ‘n tweede taal skool gaan.  Hierdie feit is seker nie genoeg rede om bekommerd te wees nie aangesien daar baie gevalle is waar leerders goed tweetalig is en dus goed in ‘n tweede taal presteer.  Die probleem ontstaan egter wanneer ‘n leerder in ‘n huis groot word waar daar meer as een taal gebruik word en waar die tale ook dikwels gemeng word.  As die kwaliteit van die woordeskat en grammatika veel te wense oorlaat, sal die leerder ‘n swak taalbasis hê en hom- / haarself nie goed kan handhaaf in enige van die tale nie.  Só ‘n kind ontwikkel dus ‘n leergeremdheid weens ‘n onderontwikkelde taal.

Volgens Rodriguez, benodig ‘n kind ‘n goeie selfbeeld om sukses te behaal en om sy / haar volle potensiaal te verwesenlik op skool.  ‘n Kind wat besef dat sy taalgebruik nie op dieselfde standaard as sy klasmaats s’n is nie, kan maklik selfbewus en minderwaardig voel en dus ook swakker presteer as sy maats.

As ‘n kind in beide sy moedertaal én tweede taal kan leer, verhoog dit die kind se selfbeeld en voel só ‘n kind trots daarop dat hy twee tale kan praat en in twee verskillende kulture kan funksioneer (i.e. die kultuur eie aan sy moedertaal en ook die kultuur eie aan die tweede taal).

Rodriguez sê ook dat ‘n persoon wat tweetalig is beter kognitiewe vermoëns het, respek by ander kulture afdwing, trots is op die spesiale talent en ook beter toegerus is vir die lewe buite die klaskamer.

Dis sou dus wenslik wees indien ‘n kind aan ‘n tweede taal bloot gestel kon word in ‘n klaskamer waar beide sy / haar moedertaal en tweede taal gebruik word.  Só word die kind stelselmatig aan die vreemde taal blootgestel en kry hy / sy die geleentheid om mettertyd genoeg selfvertroue op te doen om die tweede taal te gebruik.

Volgens die NAEYC (National Association for the Education of Young Children) in die VSA, behoort die ouers die kind se moedertaal te ontwikkel tesame met die tweede taal.  Die moedertaal word gekoppel aan die kind se kultuur, sosiale agtergrond en identiteit en daarom moet die fasiliteerder ook die kind se moedertaal en kulturele agtergrond in ag neem tydens onderrigtye.

Net soos wat leerders teen verskillende tempo’s ontwikkel, beklemtoon die NAEYC dat tweede taal leerders hul tweede taal op dieselfde wyse bemeester volgens die individuele potensiale.  Sommige leerders sal vir ‘n ruk lank swyg, ander sal sinsnedes en woorde oefen, ander sal hul moedertaal en die tweede taal meng en ‘n vierde groep kan selfs die taal op ‘n geradbraakte wyse met vertroue gebruik.  Al hierdie voorbeelde vorm deel van die individuele ontwikkelingsfases van die onderskeie leerders se tweede taal.  Die fasiliteerder moet dit in gedagte hou dat dit normaal is om deur hierdie fases te gaan en die kind met begrip begelei tot die ontwikkeling van goeie taalgebruik.

Watter nadele is daaraan verbonde om ‘n leerder in ‘n tweede taal te onderrig?

Na aanleiding van navorsing het NAEYC bepaal dat jonger kinders groter probleme ondervind om die oorgang vanaf die huis na die skoolomgewing te maak as die taal vreemd is.  Die nuwe omstandighede en vreemde taal kan baie intimiderend wees en die kind emosioneel labiel (deurmekaar ) laat.

‘n Kind wat uit ‘n vreemde kulturele agtergrond kom, kan soms deur sy klasmaats bespot word en dít kan daartoe lei dat die leerder selfs sy moedertaal kan prysgee om sodoende sosiaal aanvaarbaar te wees.  Dít sal weer daartoe lei dat die kind se band met sy / haar kultuur verbrokkel en dat gesinsverhoudinge ook kan skade lei.

 

Kids who are different

iewers raak gelees

 

Nuttige skakels vir huiswerkhulp

Ekstra werk en idees:

1. Kinderwerf

2. Rotsreeks

3. Childlit

4. Homestead

5. The Reading Clinic / Leeskliniek

6. Pret met Afrikaans

7. Wiskunde hulp

8. Nog wiskunde werkvelle

9. Speltake:  Maak jou eie “word search” of “skommeltakie”

Kyk asseblief ook onder “BLOGROLL“…

 

My kind skryf stadig

Sommige kinders sukkel om netjies, vloeiend en vinnig te skryf.  Dikwels worstel dié outjies daarmee om ‘n potlood reg vas te hou.  Hulle klou as’t ware die potlood en het min beheer oor die skryfaksie.  Wanneer die vingers korrek geplaas word, is daar meer beheer oor die handspiere en dus ook oor skrif.  Só ‘n outjie sy fynspiere is nog onderontwikkeld.  (Kyk gerus na die idees om die fynspiere te ontwikkel onder ‘n vorige inskrywing.)

Soms veroorsaak ‘n stywe, gespanne greep ‘n toestand waar die handspiere nie meer so beweeglik of beheerbaar is nie – carpal tunnel syndrome.

Ek vertel gewoonlik ‘n storie waar die duim en wysvinger die kake van ‘n krokodil is.  Hy het net een kaak bo en een onder – daarom mag net hierdie twee vingers op die potlood rus.  Die res van die hand is soos ‘n skilpad se dop.  ‘n Skilpad kan nie sien waar hy loop as die dop oor sy oë hang nie – daarom lig ons die dop (hand) so ‘n bietjie op.  Die potlood word net bokant die verflagie vas gehou – sodat die skilpad se “nek” met gemak kan beweeg.  Die ringvinger en pinkie word ingekrul en die middelvinger dien as ‘n kussinkie vir die skilpad se moeë nek.  Elke juffrou het ‘n ander storie.  Vind gerus uit watter een jou kind se juffrou verkies.  Indien jou kind sukkel om die vingers op die korrekte plekke te hou, kan ‘n grepie aangeskaf word.  Dis gewoonlik rubberstukkies wat bo-oor die potlood geskuif word met merkies daarop.

Net ‘n laaste gedagte:  Onthou dat die skryfstyl verskil van boek-tot-boek en van skool-tot-skool.  Vra asseblief jou kind se juffrou om die korrekte letterformasies aan jou te verduidelik (die wyse waarop die letters gemaak word), sodat die kind nie verwar word nie…en as jou kleinding steeds met skrif sukkel, sal ‘n besoek aan ‘n arbeidsterapeut van groot waarde wees.  Hulle kyk uit ‘n mediese en kliniese oogpunt na spierbeheer en is regtig waardevol.

‘n paar oepse

die korrekte grepe

 

skoolreëls uit die oude doos

1883 se skoolreëls:

studentteacherrules1883

 

Kinderstories op die internet

Ek is tans besig om na Afrikaanse kinderstories op die internet te soek. Dit is nogal moeilik om te kry. Martie Preller het ‘n paar stories beskikbaar gestel. Daar is nog so ‘n paartjies hier en daar. Het jy al ‘n paar teë gekom?

 

inspirasie

 

Sigwoorde of Hoë Frekwensie woorde

Sigwoorde vorm ‘n brug tussen die aanvanklike “klanklees” tot by vlotlees.  Hoe vinniger die kind dus daardie “tussen-in” woorde kan herken, hoe vlotter sal hy lees en dus sal die leesbegrip ook sterker wees.

Sigwoorde is al die kleiner en meer algemene woorde wat in die meeste graadtoepaslike leesboeke voorkom.  Dit is woorde soos dae van die Week, maande van die jaar, tussenvoegsels, lidwoorde en voornaamwoorde.  (Vra gerus jou kind se juffrou vir voorbeelde van hierdie woorde of kyk na die lys uit Hauptfleish en Grové se gidse hieronder.)

‘n Tuisprogrammetjie om sigwoorde vas te lê:

1.         Slangetjies en leertjies:  Plak kaartjies met sigwoorde op die speletjie vas.  Lees sigwoorde by die leer se punt en slang se bek.

2.        Hou ‘n Skattejag met raaisels rakende sigwoorde – veral getalname, dae en maande.

3.        Bordspel:  Elke blok het ‘n sigwoord.  Lees woord waarop dobbelsteen land.  Plak sommer die woorde bo-oor ‘n bordspel soos Monopoly sy straatname…of trek julle eie blokke.

4.        Speel “snap” met flitskaarte van sigwoorde.

5.        Vang vis met Sigwoorde:  Skryf die woorde op kartonvisse en skuif ‘n skuifspeld oor die visse se lywe.  Tel die visse dan met magnete op.  Lees die sigwoord.

6.       Leer klim:  Sigwoorde is op die sporte en die leerder lees terwyl sy “klim”.

7.       Bou ‘n muur:  Lees flitskaarte een-vir-een en plaas ‘n flitskaart op elke steen op die prent – om ‘n muur te bou.

aan

af

agt

ag

al

alleen

alles

almal

altyd

amper

ander

as

baadjie

bad

baie

bedank

begin

beste

beter

bietjie

blou

bly

bring

brood

daar

daardie

daarvan

dag

dan

die

dikwels

dink

dis

dit

doen

drie

drink

dra

dus

en

eers

eet

eie

ek

en

enige

familie

gaan

gee

geel

geen

gebruik

gedoen

geëet

gegaan

gegee

gehad

gehardloop

gekom

gemaak

gereed

gesê

gesien

gevind

gister

goed

goeie

gou

groot

groei

groen

haar

hand

hardloop

hê

hele

help

het

hier

hierdie

hoe

hom

hoor

hou

huis

hul

hulle

hy

iets

in

is

ja

jaar

jou

julle

jy

kan

kies

klein

klim

kon

kom

koop

kos

koud

kry

kyk

lag

land

lê

leer

lees

lekker

lig

loop

lyk

maar

mag

man

meer

melk

meneer

mense

met

moenie

moet

mooi

môre

motor

my

na

nader

neem

nege

net

nie

nog

nooit

nou

nuut

oë

of

om

omdat

omtrent

onder

ons

ook

oor

op

ore

ou

oud

paar

polisie

probeer

proe

reg

rivier

rooi

ry

saak

saam

sal

sê

seker

self

ses

sewe

sien

sing

sit

skop

skryf

slaap

snaaks

sny

so

sodat

sonder

soos

sou

speel

spring

stadig

staan

stoel

stop

stuur

swart

swem

sy

tafel

tand

te

tel

teen

teken

telefoon

terwyl

tien

toe

tog

tot

trek

twee

tussen

tyd

uit

van

vandag

vang

vanaand

vanself

val

vat

ver

verder

verniet

verstaan

vertel

vind

vir

vlieg

vol

voor

vra

vroeg

vrou

vyf

waar

waarom

wanneer

want

warm

was

wat

water

watter

weer

wees

weet

weg

werk

wie

wil

wit

word

wys

Maandag

Dinsdag

Woensdag

Donderdag

Vrydag

Saterdag

Sondag

Januarie

Februarie

Maart

April

Mei

Junie

Julie

Augustus

September

Oktober

November

Desember

 

Jong lesers en nuwe boekies

Ek het gevind dat daar heelwat leerders is wat sukkel om woorde te klank en dan weer as ‘n woord te lees. Hulle kan die woord klank, maar haak vas by k-a-t. ‘n Idee wat nogal vrugte afwerp, is om die woord uit te rek – soos ‘n stadige “replay” aksie op televisie. Byvoorbeeld: k…a…t. Die woord word dan weer en weer gesê – elke keer ‘n bietjie vinniger. As die woord op hierdie manier herhaal word, kry die kind die geleentheid om die woord te hoor en om dit in sy / haar gedagtes saam te voeg. SCRABBLE (Junior Scrabble) teëls of los klank kaartjies kan gebruik word om die woorde te pak. Pak die klanke apart en skuif hulle nader terwyl die woord op die “uit rek manier” gelees word. Dit klink vreemd, maar die kinders sal dit geniet.

As u kind ‘n nuwe boek huis toe bring:

• Blaai saam met u kind deur die boek. Wat sien julle alles?
• Vra hom / haar oor die storie. Wat kan jy onthou van die storie wat jy in die klas gehoor het?
• Lees die storie saam met u kind en praat oor interessante of nuwe woorde. Bv. klein het ‘n “ei” in. Watter ander woorde het so ‘n klankie in?
• Speel “soek die woord”. Noem ‘n woord uit die boek en vra u kind om die woord te soek. Hoeveel keer verskyn die woord in die boek?
• Skryf julle eie stories deur woorde uit die boek en ander bekende boeke te gebruik.
• Maak woordmure deur nuwe woorde teen die muur aan te bring – voeg prentjies by indien moontlik. Hou die woorde sigbaar en oefen dit sommer terloops.

 

terug skool toe

Dis amper tyd vir die nuwe en laaste kwartaal in die Kaap. Hiermee dan ‘n gedagte vir die onderwysers. Onthou ook dat môre Onderwysersdag is.  Maak solank die skoene skoon, pak die tas en maak die potlode skerp.

 

lees, leer en die ogies

Visuele oefeninge speel ‘n groot rol tydens die leerproses. Daarom maak arbeidsterapeute en opvoedkundige sielkundiges spesifieke melding van die VMI – ‘n telling wat bepaal of die kind se visueel perseptuele ontwikkeling op die korrekte vlak is. Dit is ‘n goeie indikasie of die outjie sukkel of sal sukkel met sy werk.

Dikwels word ‘n spesifieke leesprobleem ook aan ‘n lae VMI gekoppel.
Indien die VMI onder die kind se kronologiese ouderdom is, word daar gewoonlik aanbeveel dat die kind terapie ontvang.
Kla jou kleintjie as hy moet lees? Is lees vermoeiend? Dan is daar ‘n moontlikheid dat die probleem by die ogies lê. Die oogspiertjies beweeg dalk nie egalig nie en veroorsaak spanning. Die ogies raak dus gou moeg en die leesproses bly ‘n pyn. Dit sal wenslik wees om die ogies te laat toets vir visie én vir onegalige oogbewegings.

Om die oogbewegings tuis te ontwikkel, kan jou kind Eye Can Learn se oefeninge volg. Die kop moet stil gehou word en slegs die ogies moet beweeg. ‘n Paar minute per week help reeds.

 

Skouer aan die wiel

Sterkte aan al die mamma’s, pappa’s en onnies met die laaste paar weke van die skooljaar!  Dis nou die laaste stukkie van die jaar en die ergste is verby.  Daar is ongeveer drie volle weke voor die meeste skole se eksamens begin en die skoolvakansie begin al die 5de Desember in die “kus-provinsies”.  Goeie nuus:  as juffrou of meneer nie teen hierdie tyd genoem het dat daar groot rooi ligte flikker in die tonnel nie – behoort die jaar suksesvol af te sluit.  Dit beteken nie dat ons al kan vakansie hou nie.  Sit steeds skouer aan die wiel en werk elke dag om die eindstreep te haal.

 

Happy agter die groen deur

My klas is ‘n buitegebou.  Dit is ‘n opslaanklas met ‘n stoepie en is in vier vertrekke verdeel – ‘n ingangsportaaltjie, my klassie, ‘n vertrek vir die arbeidsterapeut en ‘n ekstra een vir ander soorte terapie (wat tans leeg staan).  In die somer dien dit as ‘n sauna en in die winter is dit ‘n vrieskas.  Ek skimp tans vir ‘n hamer om ‘n deurgang tussen my klas en die “ander klas” te maak, sodat ek meer pakplek kan hê.  Ek het elke hoekie van my vertrekkie gevul met papierboksdeksels vol takies en het selfs kratte as rakke bo-op die kaste ingespan – ‘n gevaar opsigself!  Daar is darem begroot vir rakke vir volgende jaar.

So met die skimp het ek gevra of ons deur geskuur en vernis kan word.  Die werkers verduidelik toe aan my dat die vernis onegalig sal wees en dat ‘n laag verf beter sal werk.  “Juffrou kan enige colour opsit.  Dan lyk dit darem weer happy.”  Vandag is my deure geverf – ‘n helder groen!  Nou is ons weer happy!

Deur – voor

Deur – na

 

Juffrou se kiekies

Greep

Bly stil :o)

Slootjiekaartjies

Strooi sand oor “s”: S vir sand

Beginnertjie

Bou woorde

woord en prent bingo

bingo

Bingo ekstra

Die beskrywings is sigbaar as daar op die foto’s gedruk word.

 

Oogprobleempies en leerprobleme

Nikita het vroeër oor ‘n sindroom gepraat wat die leer- en leesproses beïnvloed. Ek help tans ‘n paar outjies met lees- en leerprobleme om eksamen te skryf. Dis alles deel van alternatiewe assessering – wat beteken dat hulle volgens die voorskrifte van ‘n sielkundige gehelp word om vraestelle te voltooi. Die vraestelle word weer en weer gelees en dan word die antwoorde gelees om te sien of dit verstaanbaar is (in terme van spelling). So baie keer wonder ‘n mens of die probleem nie dalk elders lê nie…Hier is nog ‘n paar dinge om te probeer om outjies te help wat sukkel met lees. Dalk het een van hulle Irlen-sindroom…

Symptoms of Irlen’s Syndrome

* Trouble reading words
* Headache while reading
* Weaker academic performance
* Weak concentration
* Complains of eye strain while reading
* Tires while reading
* Depth perception is much weaker
* Will also affect math performance
* Often exhibits sensitivity to lights especially fluorescent types
* Trouble focusing
* Weak/poor comprehension
* Difficulty tracking words on a line and will often skip words
* Reads in a strained word by word fashion and with great hesitancy
* Avoids reading
* Weaker written work
* Trouble copying
* Random spacing
* Ramdomletter sizes
* Writing up or downhill
* Inconsistent spelling

The reason for all of these symptoms is largely due to the fact that print looks different to individuals with Irlen’s Syndrome.

How can you help?

* Dimmer lights
* Natural lighting appears to help – sit naby ‘n venster
* Irlen lenses (coloured lenses, coloured overlays)
* Coloured paper for reading materials and worksheets – veral geel help blykbaar goed
* Additional time for reading assignments
* If lights can’t be dimmed, individuals should be allowed to wear a visor.
* Shorten time spent on reading – korter leesstukke, groter skrif en duideliker letterformasies
* Provide more frequent breaks
* Allow the child to use a ruler to ease the tracking of words while reading. – Gebruik ook ‘n kaartjie of een met ‘n venstertjie daarin om bo-oor die teks te gly.

 

Aandagafleibaarheid

Onthou asseblief dat die volgende inligting nie ‘n mediese kundige se skrywe is nie en slegs as ‘n inligtingstuk dien.  Raadpleeg asseblief ‘n pediater indien aandagafleibaarheid vermoed word.

ADHD is die term wat onderwysers die meeste gebruik om ‘n aandagafleibaarheid te beskryf.  (Dit staan eintlik vir Attention Deficit and Hyperactivity Disorder.)  Dit dui gewoonlik daarop dat die kind nie op ‘n gegewe taak kan fokus nie.  Aandagafleibaarheid kan met Hiperaktiwiteit (geweldig woelig) of Hipo-aktiwiteit (dagdromerigheid) gepaard gaan en word eintlik deur ‘n pediater gepeil en behandel.

Bekendes met ADHD sluit Bill Cosby, Cher, Dustin Hoffman, Jim Carey,Kirk Douglas, Robin Williams, Steve McQueen, Sylvester Stallone, Will Smith, Leonardo da Vinci, Galileo, Albert Einstein en Benjamin Franklin in.

Die simptome van aandagafleibaarheid word gewoonlik deur middel van ‘n Connors vraelys beskryf en gepeil.  Die vorm lyk soos ‘n table en word gewoonlik in vyf dae opgedeel – met ‘n skaal van geensins, in ‘n mate, redelik baie en baie.  Van die aspekte uit so ‘n vraelys sluit die volgende in:

• Vroetel gedurig
• Neurie en maak ander geluide
• Eise moet dadelik bevredig word, maklik gefrustreerd
• Swak koördinasie
• Rusteloos of ooraktief
• Prikkelbaar, impulsief
• Onoplettend, aandag maklik afleibaar
• Onvermoë om take te voltooi, kort aandagspan
• Oormatig sensitief
• Oormatig ernstig of treurig (“sad“)
• Dagdroom
• Somber of nors
• Huil maklik en dikwels
• Steur ander leerders
• Twissiek (stry graag)
• Gemoedstemming verander vinnig en drasties
• Tree gevat op (acts “smart”)
• Vernielsugtig
• Steel
• Vertel leuens
• Woedebuie, opvlieënd en onvoorspelbare gedrag
• Sonder himself af van ander kinders
• Kom voor asof hy nie deur die groep aanvaar word nie
• Skyn maklik voorgegaan te word (easily led)
• Geen sin vir regverdigheid
• Toon geen leierskap
• Kom nie oor die weg met die teenoorgestelde geslag nie
• Kom nie oor die weg met eie geslag nie
• Terg ander of meng in
• Houding teenoor gesag:
• Onderdanig
• Uitdagend
• Parmantig
• Skaam
• Beangs
• Oordrewe eise vir onderwyser se aandag
• Koppig
• Oormatig gretig om tevrede te stel

As die antwoord op die meeste vrae in die redelik baie en baie afdeling val, dui dit gewoonlik op ‘n probleem.  Die pediater of opvoedkundige sielkundige sal kan sê of die kind se optrede en gedrag werklik ‘n probleem is wanneer die skale bestudeer word.

Indien jy vermoed dat ‘n kind aandagafleibaar is:

• Verminder die suikerinname en moenie soetgoed inpak skooltoe nie (sugar rush!)
• Verseker dat die outjie ‘n goeie roetine én slaaproetine volg
• Struktuur en reëls is belangrik
• Omega 3 olies word gewoonlik aanbeveel en kan in sommige supermarkte en apteke gekoop word.
• Praat voortdurend met die opvoeder en vra dat ‘n Connors vraelys voltooi word.  Neem die vorm saam na die pediater toe.
• As medikasie (skedule tablette) aanbeveel word – doen navorsing daaroor en vra soveel vrae as wat jy kan.  (Kinders kla soms gedurende die eerste week of wat van maag- of hoofpyn terwyl die liggaam aanpas.)  Sodra die aanpassingstydperk verby is kan ‘n opvolg Connors deur die opvoeder voltooi word.  Gewoonlik kan die verskil dadelik opgemerk word.  Indien nie – raadpleeg dadelik weer die pediater.
• Soek gerus Dr. Christopher Green se boek UNDERSTANDING ADHD op.  Dit het oulike leesstukke in.
• Kontak ondersteuningsgroepe in jou gebied.  In die Helderberg-area is daar so ‘n groep.  Hul faksnommer is 021 855 1208 en die e-pos adres is frontline@mweb.co.za

STERKTE!

 

ABC’s – skryf

Die voorlopers vir formele skrif is gewoonlik in verskeie dele verdeel.  (Dit sluit skribbel in.)  Om ‘n kind gereed te maak vir skrif, word verskeie handspieroefeninge gedoen.  Ure en ure word spandeer aan patrone en die kind maak later patrone in elke prentjie wat geteken word.  Dit is alles belangrik om te “oefen” vir die “groot” skryfproses.

Dinge om te onthou:

1. begin gewoonlik met ‘n groot, dik kryt of verfkwas en ‘n groot vel papier (koerantpapier werk goed)
2. dik vetkryte en dik veselpenne (koki’s) kan volg
3. driehoekige potlode en vetkryte volg – daarom gebruik baie Graad 1-klasse uitdraaikryte (MonAmi)
4. potlode volg eers baie later
5. gebruik aanvanklik net klein letters
6. hoofletters kan vir name gebruik word

Vorming van letters en patrone:

a, d, g, c, o, q, s begin by ‘n denkbeeldige “twee uur” op die horlosie en die hand beweeg anti-kloksgewys om die letter te vorm.  Moenie die hand lig voordat die hele letter voltooi is nie.  Maak ‘n groen kolletjie waar die letter begin en ‘n rooie waar die skryfaksie (karretjie se roete) moet stop.  Die brandertjie patroon (soos ‘n “c” in lopende skrif) word gewoonlik hier gebruik.

v, w en k se patroon is die wolftand patroon (zig-zag).

h, p, b, m, n, r se patroon is die hasie hop (lyk soos ‘n klomp n’e teen mekaar).

u, y, g se patroon is die Tarzan patroon (lyk soos ‘n klomp u-klanke teen mekaar).

a = om die piering, op en af(ek gebruik ‘n ou CD teen die bord)

b begin bo, b – vir bal:  Los die bal…die bal bons, rol en lê.

d begin in die draai, d – vir draai:  om die piering, op en óp en af

e = Die motor ry reguit en stop by die stopstraat.  Moenie jou hand lig nie, want ‘n motor kan nie vlieg nie.  Draai dan links om die piering en stop.

f = Staan op ‘n duikplank en duik met ‘n boog tot onder in die swembad.  ‘n Voëltjie vlieg van links na regs verby.

g = Om die piering, op en af…en swaai die stert.

h = Los die bal. Die bal hop en gaan lê.

i = Die man staan regop soos ‘n reguit liniaal en sit ‘n hoed op sy kop – ‘n dotjie – nie ‘n donga nie!

j = Lyk soos i, maar glip verby en krul sy stert.

k = In die Kaap:  Twee droë stokkies word opgetel.  Die een lê ons reguit neer en die ander een knak ons met ‘n “k”-geluid sodat dit soos ‘n “v” lyk.  Sit nou die hoekie teen die langbeen.  Reguit af… lig die hand…skuins af, skuins af en op.

l = reguit en lank soos ‘n liniaal

m en n = Die haas hop met ‘n boog (af, hop, hop en af, hop)

o = om en om die piering

p = aaaaf, ôôôp en om

r = af, hop en hang

s = begin by twee uur – sê “ssss” terwyl dit gemaak word – soos ‘n slang

t = ‘n sambreel se steel kan geteken word – af, krul en ‘n voëltjie vlieg verby

u = af, om, op en af

v + w = skuins af, skuins op en stop / skuins af, skuins op, skuins af, skuins op en stop

y (Die Kaap gebruik die geronde een – ‘n kruising tussen “u” en “g”.) = af, om, op en af en krul die stert

Môre volg deel twee.

 

ABC – uitspraak van klanke

 

Die uitspraak van klanke gaan gewoonlik gepaard met ‘n assosiasie – a vir appel – en verskil van skool tot skool en van juffrou tot juffrou.  Party skole gebruik Klanke Kalante – ‘n reeks wat prentjies op of om die klanke teken.  Ander juffrouens gebruik geen spesifieke assosiasie nie.  Hoe dit ookal sy – klanke en hul uitspraak is baie belangrik.  Elke letter van die alfabet het ‘n naam en ‘n klank.  Die naam vir “a” is A (“aa”).  Die klank is die eerste klank en is die eerste geluid wat die stem maak wanneer die woord “appel” geuiter word (“a”).  (Dink byvoorbeeld aan k-a-t = kat teenoor K-A-T.  Ook: k-a-t = kat in plaas van kih-aah-tih.)

Wanneer jy die klanke sê moet jy dit baie saggies doen om die “uh” of “i” aan die einde te vermy.  Die klank vir “k” is baie kort – net soos dit klink aan die einde van “rok”.  Probeer om te vermy dat die klank na “ki” of “kuh” klink.  Om die “i” of “uh” te vermy:

1.  Sê die klank baie sag.

2.  Stop byna onmiddellik nadat jy die klank begin uiter het.

Dit is baie belangrik dat jy die klanke reg sê – min of meer só:

a soos die begin van appel

b soos in rob

c word in Engels uitgespreek C

d soos in dak

e soos in ek

f soos in fiets

g soos in gom

h soos in hoed

i soos in is

j soos in jas

k soos in kat

l soos in lepel

m soos in muis

 

n soos in hen

o soos in ot

p soos in pot

q soos die naam Q

r soos in roos

s soos in son

t soos in tand

u soos in rug

v soos in vis

w soos in water

x soos die naam X

y soos in ys

z soos in zet

 

Onniegoed

Druk op die sêgoed om te vergroot.

 

You Know You’re a Teacher When…

You Know You’re a Teacher When…
You repeat everything you say to your friends at least
five times.
You tell your husband to spit out his gum.
Your favourite place to shop is the teacher’s bookstore.
You can eat an entire meal in 20 minutes or less.
The neighbour’s trash looks like something you can recycle for your classroom.
You count all your Valentine Day cards and smile.
You pick up a handful of napkins in a restaurant.
Your wardrobe is covered in paint.
You wake up in the middle of the night and say, “Who’s talking?”
Other people joke that it must be nice to have four
months of vacation.
You are afraid to take a sick day because the sub doesn’t know your kids like you do.
Johnny swears and you smile, because it was a grammatically correct sentence.

 

Idees om spelwoorde vas te lê

Ek het vroeër vanjaar op hierdie juweeltjie afgekom.  Hopelik kan dit ‘n juffrou of ouers help.  Dit behoort goed te werk met die aandagafleibare outjies.

“WORD WALL CHANTS

1. Caribbean Spelling – hands on hips, and swivel on each letter. On the word, say, “Woo!”
2. Sing opera style
3. Box It / Kickbox It - Correspond right/left arm/leg with vowels or consonants
4. Frisbee _ throw each letter as you would a frisbee
5. Yo-yo – bend your arms at the elbow and alternate your hands up and down as you say each letter.
6. Voices _ change your voice for each repetition: loud, soft, whisper, squeak, growl, baby-talk, etc.
7. Groups _ different groups cheer after each other (boys, then girls, then whole class)
8. Blast Off – start crouched at floor as you say each letter get a little higher, when jump into the air as you say the whole word I also use frog-jumps. They are similar to Blast-off. We start standing up. As we say each letter, we crouch down a little farther. Then, as we say the word, we “jump”.
9. Hand Jive – just like on the playground, pair up and clap hands for consonants and lap clap for vowels
10. Back Tracer - sit in circle and trace the letters as you spell on a partners back
11. Mouse -squeaky voice with hands curled up by face
12. Robot -in robotic voice with arms moving back and forth (“Danger! Danger! Will Robinson” style)
13. Fly it like a bird -arms flapping up and down
14. Chicken - arms folded up to make wings and head moving forward
15. Nose - hold your nose and spell it
16. Cheer It (Give me an “h” , etc.) Like a cheerleader.
17. Pat – pat our heads for tall letters, tummies for short letters and knees for ones that go below the line
18. Beat it on our Desks
19. Snap and Clap — We snap for the vowels and clap for the consonants.
20. Raise the Roof – We just push up toward the ceiling, one push for each letter.
21. Ketchup – Shake our hand like we’re trying to get ketchup out of a bottle.
22. Disco (Hand up for consonants, hand down for vowels) Pretend to be John Travolta.
23. Throw the Stars – Throw one hand at a time toward the ceiling for each letter.
24. Be the Letter (Body Language) — For “s” we slither down to the floor while saying “e-e-e-s-s-”.
25. Mexican Hat Dance (alternate feet in front)
26. Flapping and Nodding – Pretend you’re a bird and flap your wings and nod your head for each letter.
27. Stomping – Just stomp your feet for each letter.
28. Army _ march letters and salute on the word
29. Clapping Syllables — Just clap for each syllable
30. Explosion (Volcano) (whisper, normal, loud) They love to do this. Pretty self-explanatory.
31. Marshmallow Clap – Almost clap but stop before your hand touch. Say each letter.
32. Hula – hands on hips, swivel, hands in air to say word
33. Jumping Jacks — One letter for each movement.  (sterspronge)
34. Toe Touches – touch your toes for each letter.
35. BATTER UP – We get into the batting position and swing on each letter as we say it
36. SLOW We hold the sound of the letter or a few seconds like sit…s……………i…………………t……………
37. Motorcycle - We just hang on to “handle bars” and pretend that we are doing wheelies..!
38. Dribble and Shoot — Dribble the letters and shoot the word.
39. Cowboy – straddle chair and lasso
40. Push-ups – or stomach crunches, bicep curls, etc.
41. Blowing Kisses – kiss for each letter and 2 hands kiss (extend both arms out and up) for the word
42. Pass the Ball – sit in circle and pass the ball. Last person says word and chooses the next word.”

 

Beginner-juffer idees (Graad R en 1)

Onderwysers is amper soos die “hunter gatherers” van ouds. Ons is altyd opsoek na nuwe dinge en inligting en gooi min goed weg. Dis eintlik noodsaaklik om idees en hope papier te hou. Daarom is dit wenslik om dik ringlêers byderhand te hê waarin jy jou “oulike takies” en planne kan liaseer – volgens temas of kronologies vir die jaar. Op die ou einde kan jy twee tot drie lêers per kwartaal opbou. Indien die lêers (weens ‘n tekort aan spasie) nie werk nie, kan ‘n tweedehandse liaseerkabinet ingespan word. Soms verkoop winkels soos Game helderkleurige, plastiese trommels met liaseervakkies én ‘n deksel vir die stof. Wat jy ookal doen, sorg dat jy vir jou so ‘n mini-argief van idees opbou. Dis altyd handig – selfs al verander die kurrikulum.

Moet nooit ophou soek na nuwe inligting nie! Klop by kollega’s aan en loer in hul “argiewe”, deel jou eie idees met ander, gaan kuier by ander skole en fynkam die internet. Stoor die skakels van webwerwe wat jou interesseer en gaan weer terug.

Hou die klas georganiseerd en netjies. Sorg dat daar kapteine aangestel word om elke “stasie” of hoekie reg te pak en beloon hulle vir die werk. Dis egter onmoontlik om skoon en netjies te maak as daar nie pakplek of dinge soos lappe en besems is nie. Knip ‘n ou handdoek op in kleiner vierkante en stik dit om. Dan is daar genoeg stoflappe. Verdun skoonmaakmiddels en maak maar weekliks so ‘n Sunlight Liquid sousie in ‘n kleinerige botteltjie aan. Iets soos ‘n keelsproeibotteltjie het ‘n fyn spuitbuisie (nozzle) en mors dus nie te veel nie. Graad R en 1 dames is geneig om vreeslik aan die kant te maak en verbruik dus al juffrou se seep en dinge baie vinniger as wat jou beursie kan hanteer. Terloops, vra sommer of die ouers nie ‘n bottel Windowlene of Sunlight Liquid kan borg vir die jaar nie – al is dit ‘n kleintjie. Dan kan ‘n mens ordentlik skoon maak! (Die groot maat middels wat skole soms aanskaf is maar flou.)

Gee ‘n inligtingsbrief vir die ouers. Spesifiseer die skool se beleid en reëls rodom alles waaraan jy kan dink. Dit mag dalk oorbodig klink, maar is nie. Dinge wat jy in gedagte kan hou is goed soos

• Skooltye
• Waar en hoe kinders ontvang word (by die deur, in die klas, buite…)
• Reëlings indien iemand anders die kind oplaai.
• Verversings / Kosblik – Wat is vir jou aanvaarbaar? Mag die kosblik elke dag lekkers bevat?
• Snoepgeld – elke dag of net een maal per week
• Verduidelik hoe die dagprogram of rooster werk.
• Kleredrag – verduidelik spesifikasies en dring aan op ‘n ekstra stelletjie “noodklere”. Veral aan die begin van die jaar is daar nog redelik angs oor al die nuwe dinge en gebeur glipsies gereeld.
• Spesifiseer alle skryfbehoeftes en benodigdhede soos snesies (‘n doos per kind vir die klas se gebruik) of verskaf die bedrag wat dit sal kos as jy dit self wil bestel.
• Vereis dat klere en persoonlike items gemerk word.
• Speelgoed moet maar eerder tuis bly. Uit ondervinding werk dit beter as almal met die skool se speelgoed speel.
• Verjaarsdae en partytjies. Wanneer, hoe…Koek? Geskenke? Gaste?
• Verslaggewing: Hoe jy dit doen sodat daar nie verwarring ontstaan nie. Vra ook dat ouers (asseblief ) die skool op hoogte sal hou van eksterne ondersoeke, toetsings en terapie. Kopieë word in die kind se persoonlike lêer in die kluis bewaar.
• Kunsuitstalling of uitstallings van die werk: Reël ‘n skemerkelkie later in die jaar en hou ‘n propperse geselligheid om die kleingoed se werke ten toon te stel. Maak kreatiewe rame (die kinders kan) en monteer die prente self.

Reël ‘n inligtingsaand en verduidelik al hierdie dinge aan die ouers (in Januarie nog!), sodat daar nie later onsmaaklikhede opduik nie. Moet egter nie militaristies wees nie en hou die trant van jou skrywe lig en vrolik.

Dis nou sommer so ‘n paar idees vir eers. Ek sal nog ‘n paar probeer onthou sodra die vakansieluim afval…

Loer sommer ook by hierdie skakels in vir ‘n paar oulike idees:

http://www.mandygregory.com/Settinguptheroom.htm

http://cabotcialak4.googlepages.com/classroomresources

http://www.busyteacherscafe.com/classmanage/classsetup.htm

http://www.busyteacherscafe.com/

http://www.nycolescott.com/Teachers.htm

 

Kosblik gedagtes

Voor ons aan die kosblik raak, net eers ‘n paar belangrike gedagtes... Veral jonger kinders raak gou moeg en verloor konsentrasie as hulle nie gereeld ‘n versterkinkie neem nie. Baie outjies eet ontbyt voor 7-uur en eet dan eers weer om ongeveer 10:20 (pouse) en 13:00. Dis ‘n vreeslike lank tyd om honger te wees. Sommige juffrouens gee egter kleintjies in Graad 1 en 2 die geleentheid om ‘n “power bite” te neem om weer woema te kry.  Sorg dus dat daar altyd ietsie is om te hap wanneer die nood druk.  ‘n Klein koelsakkie is dalk ‘n goeie idee vir nasorg-kinders of in areas waar die sonnetjie warm kan bak.

Sorg dat die eetgoed maklik hanteerbaar is en nie vol fieterjasies is nie. Dikwels kan die outjie nie self ‘n sapbotteltjie, skyfiepakkie of selfs ‘n energiestafie oopmaak nie en is daar nie iemand naby om te help nie. Sny dus die pakkie oop en knyp dit met ‘n klampie toe. Verf en versier die klampie met kraletjies om dit ekstra spesiaal te maak (wasgoedpennetjies werk ook goed). Hoe minder moeite dit is om die kospakkie oop te maak, hoe vinniger word daar geëet en dan gespeel.

In plaas daarvan om ‘n toebroodjie (twee snye) of ‘n groot vrug in te pak, meet neute en rosyntjies in klein porsies af en verpak dik in klein bakkies of sakkies. Droë vrugte is ‘n gunsteling happie by baie kinders. Sny ‘n Snackertipe stafie in hapgroottes op of bak sommer jou eie Oatspap koekies.

Indien jy wel toebroodjies wil maak, gebruik oulike koekiedrukkies om prentjies uit die toebroodjie te druk. Dan is die porsies reeds afgemeet en vrolik. Die orige stukkies brood kan vir viskoekies of frikkadelle gevries word. Jy kan ook prentjies uit velle koue vleis of kaas druk en in lae pak. Kan ‘n mens nie sommer frikkadelle met die vormpies afmeet en dan gaar maak nie?

Hou die kosblik gesond en pak eerder water as gaskoeldrank in.  Te veel suiker kan die aandagspan heeltemal omver gooi…

…en om die skooldag ekstra spesiaal te maak, kan ma ‘n briefie bo-op die broodjie pak.

PS:  Jessica Seinfeld (Jerry se vrou) het ‘n resepteboek uit gegee vir mamma’s van kieskeurige eters.

 

‘n Dankie aan ouers…

‘n Dankie aan ouers…

In the rush of daily life,
it’s easy to forget the very words that need saying most:
Thank you, parents and grandparents,
for your good words and deeds
that make such a difference for children and schools.
We want you to know how much you are appreciated
and how important you are to your children’s education
and school success.
This list is a start, a way to say
thanks for all that you do!

* You come to school open houses and parent-teacher conferences even when you’re bone-tired and wish you could stay at home.

* You expect your children to work hard to be responsible at school when they complain about it.

* You organize your house for learning with books and notebooks and a quiet place for study all within a tight budget of money and time.

* You don’t buy your children everything they ask for even when they whine. You teach them to make better judgments and use common sense.

* You set limits with your children for TV, the telephone, the computer so there is time for schoolwork and the things they need to learn.

* You know what your children are doing and with whom, and how they spend their time away from school, away from home. You care enough to make and enforce important rules.

* You spend time with your child reading and talking and listening even when it means less time for yourself. You show your children by example that learning never ends.

* You ask teachers about how to help your child and the school and you share your concerns about education.

* You praise your children, celebrate their successes and encourage them to dream and to work hard to realize those dreams. As never before, parents, teachers and other school staff are working together. Thanks for all you do.

©Dr. Dorothy Rich

 

Terug

Sterkte aan al die opvoeders wat terug is by die skool!

Voorspoed aan die ouers van kleintjies wat die slapies tot Woensdag aftel.

Sterkte aan al die opvoeders en ouers wat reeds volstoom aan die gang is.

 

Hipotonie of erge lae spiertonus

Baie kinders met ‘n lae spiertonus kompenseer baie goed daarvoor en steek

dit goed weg.

*Kenmerke:

· Eet slordig

· Loop op tone

· Laat mylpale – sit, kruip of loop later as ouderdomsgroep

· Die kind kom ooglopend lomp voor en sukkel met aksies soos sit, kruip, loop en hardloop. As baba skuif hierdie outjies eerder op die sitvlak rond.

· Probleme met nekbeheer.

· Kan nie maklik sywaarts of vorentoe rol nie.

· Indraai-tone, knik-knieë, stamp tone gereeld, val oor eie voete, loop op binnerande van voete.

· Tekeninge, letters en syfers word nie voldoende gevorm nie.

· Soms woelig en reaksies is relatief stadig by kinders wat oorkompenseer vir “slapper” spiere.

· Beweeg eerder aanhoudend as om spiere in te span. Die kind konsentreer dus om aanhoudend te beweeg en dit kan sy werkstempo benadeel. As die outjie ophou beweeg, is die spiere geneig om te verslap en sak hy inmekaar. Sy rug vertoon skeef en die ruggraat toon ‘n sywaartse kromming. Die inspanning om regop te bly, verg baie energie en dié outjies raak gou moeg en gefrustreerd.

· Sit kierts regop of heeltemal slap.

· Bang vir vreemde en onbekende aktiwiteite (bv. fietsry).

· Hiperaktiwiteit, konsentrasieprobleme, swak geheue en ‘n stadige werkstempo is kenmerke. Hulle word ook dikwels verkeerdelik as hiperaktief of kriewelrig bestempel.

· Hansford noem dat kinders met ‘n lae spiertonus ook dikwels gespanne is in die skool, speletjies en tydens sportdeelname.

Oefeninge:

1. Sit op voorste punt van ‘n kussing of lae bankie vir ‘n beter ewewig.
2. Staan op knieë by ‘n lae tafel wanneer speel of inkleur. Dit help met balans en die arms en hande is vry om te beweeg (inkleur, blokkies bou, pop speel).
3. Wanneer die outjie lees, moet die gesig parallel met die boek wees en die neus is ongeveer in die middel van die bladsy. Die kop en boek is ± 20 – 30 cm uitmekaar.
4. Sit-sit-so: heupe, knieë en enkels is almal in hoeke van 90° geknak en die voete is gemaklik op die vloer. Die lyfie lyk dus soos blokkies of trappies.
5. Hierdie outjie moet kort-kort ‘n afleiding hê (soos kleispel) om te ontspan.
6. Balanseer ‘n opgerolde sokkie (paar) op die kop en probeer daarmee loop.
7. Neem ‘n tennisbal (of opgefrommelde stuk koerant), tel dit met die knieë op en spring soos ‘n kangaroo. Spring stadig, lang spronge of sywaarts.
8. Loop op stelte. Gebruik klein, leë koffieblikke en ‘n ou tou.
9. Skop ‘n bal na ‘n teiken (in ‘n ou doos in) na aanleiding van opdragte (soos Simon Says).
10. Trek ‘n tou en die kind moet dit probeer raak trap. Eers met een voet en dan die ander.
11. Balanseer ‘n boontjiesakkie of ‘n sakkie vol sand bo-oor die enkel en kyk hoe hoog die been/voet gelig kan word.
12. Pak hoepels, buitebande of springtoue (in ringe) in ‘n kring, vierkant, ry, perdeskoen, ens. Spring dan met beide voete in aangeduide rigtings of volgens opdrag (blou hoepel, groen hoepel of nommer 1, nommer 3, nommer 2…)
13. Wipplankry
    

* Hierdie inligting is slegs idees.  Die raad van en evaluasie deur ‘n Arbeidsterapeut is steeds nommer een as dit by spiertonus kom.

 

Maaltafels

Die internet is vol webwerwe (Engelses) waar kinders hul maaltafels kan oefen.  Van die maniere waarvolgens dit oorgedra word, is ‘n storie assosiasie, ”n Grafiek, outomatiese flitskaarte, die drukbare vorm en prentjies.

‘n Vroeë stadium van maaltafels is om in veelvoude te tel.  Dít word ingelei deur normaalweg in ene te tel en om die spesifieke veelvoude harder te sê terwyl die tellers aangeskuif word:

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8

Skuif die krale een-een, maar as jy die getal hardop sê vat jy die laaste twee krale saam om te wys dat jy begin om in groepe te tel.  Hoe meer dit gebeur, hoe makliker begin die kind die voorbeeld volg.

Gebruik ‘n honderdblok – dit lyk soos ‘n slangetjies en leertjiesbord sonder al die prente en kleure.  Vra dan die kind om elke tweede blokke in te kleur binne ‘n bepaalde getalgebied (bv. 1 tot 20).  Is daar ‘n patroon.  Ja, al die getalle eindig op ‘n 2, 4, 6, 8 of 0.  As ek hierdie getalle tussen my en ‘n maat uit deel, kry ons ewe veel lekkers! Tel (lees) die getalle ritmies terwyl julle aksies doen soos hande klap, knieë tik, ens.  Belewing help baie…

Tel weer soos bo (op dieselfde ritme) terwyl jy tellers twee-twee van een posisie of houer na ‘n ander skuif.  Dis goed as ouer en kind elkeen sy eie honderdblok en tellers het, sodat julle albei aktief besig is.

‘n Getallyn is ‘n ander manier om die skuif of aantellery aan te dui.  Gebruik ‘n knoop of Monopoly-skuifstuk en hop na die getalle soos julle tel (Ma se maatband werk baie goed hier).

Nou ‘n stappie verder:

2 x 3 = …

2 maal 3 beteken 2 keer 3…of 2 groepies van drie

Pak nou krale in 2 groepe van 3.  Tel: 1, 2, 3 en 4, 5, 6

Herhaal die proses en vat dan saam.  “3 en 3 maak 6″

2 keer 3 gee vir ons (maak ‘n gebaar van samevatting of groepering bo-oor die krale)…6 krale.

2 x 3 is dus 6

Op die honderdkaart wat reeds die veelvoude wys, druk ons op die eerste “3″ en dan op die volgende “3″.  Waarop druk jy? 6!

Ek het gevind dat ‘n verskeidenheid honderblokke – elk ingekleur volgens ‘n afsonderlike veelvoud (2, 3, 5, 10…selfs 4, 6, 7) ‘n goeie visuele hulpmiddel is en ‘n goeie verwysingsbron is – teen die muur.

Oefen ook eers die patroon van:

2×1=2

2×2=4

2×3=6

en wys die kind daarop die antwoorde telkens “2 meer” is.  Hou maar eers by ‘n spesifieke veelvoud per lessie en moenie die tafels sommer net meng nie.  ‘n Mens moet darem die bult eers in ‘n laer rat op kruie voordat jy die langpad teen ‘n hoër rat aandurf!

Het iemand nog idees?

 

Die ontwikkeling van wiskundige aspekte in Graad 3

TEL MET BEGRIP
• Tel tot 1004 (NB om te skat!)
• Tel in spronge (veelvoude)
• Tel in groot eenhede (10, 15, 20, 25, 30, 50, 100 – vanaf enige gegewe getal)…tel aan en terug

WERK MET GETALPATRONE
• Verwantskap tussen getalgebiede
10, 20, 30
210, 220, 230
• Oorbrugging van 10e, 100e, 1000e…
• Getalpatrone om + te bevorder:
• 12 + 3, 112 + 3, 212 + 3
• Getalpatrone om gemaklike aftrekking aan te moedig
• Patrone om x uit te bou

LEER KEN DIE GETAL
• Kenmerke van getalle en simbole
• Ontbinding van getalle: Tiendelig en ander
• Brei uit binne 100e (oorbrug 10e en 100e)

POSISIE VAN DIE GETAL
• Volgorde en vergelyking
• Ordening van getalle

DIE VIER HOOFBEWERKINGS

+

• Soos vir Graad 2 met oordrag
• Ronde getalle
• Driesyfer met eensyfer
• Driesyfer met tweesyfer
• Driesyfer met driesyfer
• Verdubbeling
-
• Soos vir Graad 2 met ontbinding
• Ronde getalle
• Eensyfer van driesyfer
• Tweesyfers van driesyfers
• Driesfyers van driesyfers
• Halvering
x

• Soos Graad 2 met oordrag
• Tweesyfer met tweesyfer
• Driesyfer met tweesyfer
÷
• Strategieë

GETALFEITE
• + en – tot 19
• Voorbereidende werk
• Vaslegging van tafelfeite (2x, 10x, 5x, 3x, 4x)
• Patroonwerk

INVRAGING is BELANGRIK…HOEKOM?  HOE?

 

Die ontwikkeling van wiskundige aspekte in Graad 1

Hier is ‘n paar konsepte waaraan die Graad 1-sillabus aandag gee.  Veral in die eerste ses maande doen die kleintjies somme met tellers (koeldrankdoppies, knope, krale…).  Hulle moet die apparaat fisies vashou en die som so uitwerk…

Mamma’s kan gerus met hierdie lysie na die juffrou gaan en vir ‘n paar gedagtes vra om dit aan te spreek tuis.  Juffrou sal baie beïndruk wees.

TEL MET BEGRIP

· Aftel in ene tot 5 (…10…20) Tel fisiese goed soos knope, klippe, ens.

· Skat, neerskryf / teken, tel en bespreek (Ek skat dis 5, tel…ja, ek was reg…of nie…)

· Aantel (5, tel drie aan….5…6,7,8 )

· Terugtel

· Tel in spronge (2^e, 3^e, 5^e, 10^e)

WERK MET GETALPATRONE

· Bv. 5 10

15 20

25 30

· 2, 4, 6, 8

12, 14, 16, 18 (sien die ooreenkoms in die eindgetal)

LEER KEN DIE GETAL

· Hoeveel?

· Getalnaam (Hoe skryf ek dit?)

· Getalsimbool (1 – 5, 6 – 10) (Hoe lyk dit?

· Ewe / onewe (Kan ek dit uitdeel sodat Ma en ek ewe veel lekkers het?)

· Behoud van die getal (Maak nie saak hoe die patroon lyk nie, 7 kolle bymekaar beteken 7)

· Subitering (tot 6) (Kyk na ‘n items bymekaar en “raai” of “weet instinktief” dat dit 3, 4, 5 ensovoorts is.)

POSISIE VAN DIE GETAL

· Ongelykheid en gelykheid (afparing)

· (= teken)

· Ordening van getalle (1 – 5, 6 – 10)

· Stygend én dalend (leer ken ‘0’ as getal)

· Rangorde

· Posisiewoorde (voor, na, tussen)

· Rigtingwoorde (links, regs, ens.)

· Rangtelwoorde (eerste, tweede…)

· Kwantiteitswoorde (is groter as…)

· Vergelyking van getalle

· Begrippe: hoeveel, meer as, minder as, net soveel as, is gelyk aan.

DIE VIER HOOFBEWERKINGS

· +

· Saamvoeg ( + teken)

· Verdubbel

· Oop getalsinne 1 + 2 = c

· Multistap probleme 2 + 3 + 1 = c

· -

· Skei ( – teken)

· Halveer

· Oop getalsinne

· Multistap probleme

· Vermenigvuldiging (slegs prakties / mondeling)

· Deling (slegs prakties / mondeling)

GETALFEITE

· + en – tot 10

· Voorbereidende werk vir tafels :^{(2x, 10x)}

· Versnelde tel            (2, 4 ,6 ,8, 10)

· Herhaalde optelling (2+2+2+2+2+2…)

 

Hand- of vingeroefeninge as deel van ‘n skrifles

Ek het hier onder vir jou skakels geplaas waar daar “skrifferige” dinge bespreek word. Afhangend van die ouderdomsgroep kan jy ook die volgende doen as alternatiewe of as deel van die skrifles:

Oefen skrif op groot ongedrukte koerantpapier – in gekleurde styselpap. Die kinders smeer die papier met ‘n dun lagie stysel en doen die patrone en skryfwerk met ‘n wysvinger. As dit droog is, kan dit teen die muur op geplak word. …of jy kan na aanleiding van jou tema (bv. Die see) groot vorms (bv. visse, seesterre…) op x-straalplate afteken en uitknip.  Die kinders kan dan op dag 2 die vorms op hul droë stysel-oefening aftrek en uitknip! Maak een groot muur collage teen die einde van die week van almal se skrif!

Verf met ‘n skoon kwas en water op die bord of plaveisel om die letterformasies te oefen (Gr. 1).

Skeur blaaie uit ‘n ou telefoongids en plaas twee voor elke kind. Hy moet dan eers die een hand in die middel sit, terwyl die voorarm plat op die tafel lê. Dan word net die handspiere en vingers gebruik om die papier nader te trek en te frommel in ‘n balletjie. As die balletjie gereed is, mag die outjie vanaf ‘n gegewe punt “doel skiet” na die drom. Doen met beide hande as opwarmingsoefening.

Speel kamma klavier in die lug, op die maat langsaan se rug, op die tafel, ens. Gebruik spesifieke opgeruimde musiek om almal gefokus te hou op ‘n ritme – anders is dit nag

Druk ‘n groot letter alleen op die bladsy. Sit ‘n magneet onder die papier en ‘n metaalskyfie bo-op. Die kind moet dat die letter “oefen” deur die skyfie rond te skuif met die magneet. Dit help ook met die aandagspan en hand-oog koördinasie.

Knip die letters uit gekleurde karton en druk gaatjies reg rondom (mooi gespasieerd). Laat die kind ‘n veter daardeur ryg om die klankie te versier.

http://juffer.wordpress.com/2008/09/13/perseptuele-ontwikkeling/

http://juffer.wordpress.com/2008/10/24/abcs-skryf/

http://juffer.wordpress.com/2008/09/21/my-kind-skryf-stadig/

 

ouditiewe tuisprogram

Hiermee ‘n paar gehoor-oefeninge vir ekstra oefening…

Oë toe. Ma maak geluide en kinders identifiseer dit. (nies, hoes, lag, maak ‘n ritssluiter oop) Oë toe. Luister na geluide in die huis en identifiseer of dit ver of naby is. Speelgoeddiere: Leerders maak telkens die geluide van die diere hardop na. (Ma of Pa wys) Kyk na prente van bv. voertuie, diere, ens. Maak telkens die geluide na. Nonsens-opdragte: Voer realistiese opdragte uit. Sit stil indien opdrag onrealisities is. (Soos Simple Simon) Voer een opdrag uit. (Maak seker dat boeta luister:”Maak die deur toe”) Voer meertallige opdragte uit (Gee tot drie opdragte op een slag:”Maak die deur toe, skink ‘n glas water en neem dit vir Pappa”) Klap ‘n eenvoudige ritme en die kinders volg dit na. (** –, *-*–***) Leer ‘n twee-reël liedjie met die eggo-metode aan. Bv. ‘n Groetliedjie. (Goeie môre, Jana. Dit is ‘n lekker dag. Goeie môre, Mamma. Dit is ‘n lekker dag…) Noem een woord. Kinders herhaal die woord. Noem twee of drie woorde. Kinders herhaal die woorde. (pap, appel, tafel, tone) Absurditeite: As opdrag uitvoerbaar is, klap die kinders hande. Indien nie, sit hulle stil. Vrae: Wat is dieselfde aan ‘n storie- en ‘n inkleurboek? Vrae: Wat verskil tussen ‘n storie- en ‘n inkleurboek? Konsepvorming: Wat het ek alles nodig om my tande te borsel/koffie te maak? Konsepvorming: Waarom kan mense nie vlieg nie? (Lei deur vraagstelling.) Wys ‘n prent van ‘n hond. Sê “hon” en die kind moet die regte woord sê – i.e. “hond”. Wys ‘n prent van ‘n kat. Sê “at” en die kind moet die regte woord sê – i.e. “kat”. Sê die eerste reël van ‘n kinderversie bv. “Hompie kedompie” en laat die laaste woord uit. Die kind voltooi. Sing die eerste reël van ‘n bekende kinderliedjie bv. “Hansie slim” en laat die laaste woord uit. Die kind voltooi. Samestellings: Wys prent van ‘n roomys. Sê “roomy” en die kind moet die regte woord sê – i.e. “roomys”.

 

Patrone

Patrone is ‘n belangrike opwarmingsproses vir skrif en kan gerus daagliks gedoen of geoefen word.

Patrone kan van die kantlyn tot aan die einde van ‘n bladsy gemaak word of in korter stukkies (bv. raak drie keer bo, drie hoppe, ens.). Onthou dat dit ‘n ritmiese aksies is en dat die hoppies daarom ewe wyd en ewe groot moet wees.

Die perdjiespring- of wolfpatroon is een van die eerste patrone wat kleintjies kan maak. Dit is die voorloper vir drukskrifletters soos “w” en “v”. Begin bo en beweeg skuins af na regs, skuins op na regs, ensovoorts. Dit is belangrik om bo en onder aan die lyne te raak en om die tande of spronge ewe wyd te spasieer. Eindig weer bo.

Die hasie hoppatroon is die voorloper vir drukskrifklanke soos “m”, “n” en “r”. Begin bo, beweeg reguit af en op dieselfde lyn op. ‘n Derde of ‘n kwart van die boonste lyn af weg, begin die draai na regs, af en op en oor, af en op en oor. Die hasie “spring” oor die klippies en eindig weer onder (“want ‘n haas kan nie in die lug hang nie”).

Die swaai- of “Tarzan”patroon is die voorloper vir klanke soos “u” en “y”. Begin bo en beweeg of tot so ongeveer ¾ van die spasie en swaai na regs en beweeg reguit op. Beweeg op dieselfde lyn af en draai op dieselfde plek na regs. Herhaal die swaai-aksie en eindig deur die lyn af te beweeg tot teen die lyn (soos ‘n “u”).

Die brander- of seepatroon is al ‘n groot stap in die rigting van lopende skrif. Dit word gebruik tydens die aanleer van klanke soos “c”, “o”, “a”, “e”, “s” en “d”. Begin onder en trek die lyn skuins op (teen ‘n hoek van ongeveer 45°) tot net voor die boonste lyn en begin draai. Stop die ronding daar waar die twee-uur op ‘n horlosie se gesig sal wees en keer op dieselfde lyn terug om die “c”-ronding teen die onderste lyn te vorm. Herhaal en stop deur die skuins-op lyn tot teen die boonste lyn te verleng.

Oefen die patrone:

• In gekleurde styselpap op ‘n skinkbord.
• In gekleurde styselpap op ongedrukte koerantpapier (trek later bv. visstensils daarop af en maak visse).
• Teken ‘n groot wolf met ‘n oop bek en vra die kind om die wolf se tand in te teken (patron).
• Teken groot seepatrone op ‘n A3-papier. Teken en knip ‘n seilbootjie uit en heg ‘n skuifspeld aan die mas. Die kind hou dan ‘n magneet onder die papier en skuif die boot in die “skryfaksie” van die patroon van links na regs.
• Maak verskeie kolletjiepatrone (dot-to-dot) wat die kind kan natrek (rol ‘n klomp af vir later).

Handwriting in the Junior Primary Classes, MC Grové en HMAM Hauptfleisch, is ‘n stok-ou boek wat ook die volgende assosiasies gee:

• Die sig-sag patroon (wolf-) is ‘n groot horlosie wat tik-tok klop.
• Die hasie kan met ‘n padda vervang word.
• Die Tarzanpatroon kan die frilletjies onder-aan ‘n dogtertjie se rok wees.
• As die lopende skrif se “e” en “l” geoefen word, kan dit rook wees wat bo by ‘n trein se skoorsteen uit borrel.

Lekker oefen!

 

lopende skrif

Hiermee ‘n voorbeeld van lopende skrif se letterformasies.  Lekker oefen!

Sien ook die ABC’s van skryf, patrone, Hand- of vingeroefeninge as deel van ‘n skrifles, stadige skrif en die aspekte van perseptuele ontwikkeling.

Begin gewoonlik eers in Graad 3…

 

Oog- en fokus oefeninge

Jammer vir die Engels.  Ek het dit vir ‘n kollega vertaal.  Kyk gerus ook na die Brain Gym oefeninge op YouTube en lees oor die impak van die “lui 8“-simbool.

NB: Keep the head still. Writing movements should be done from the shoulder (arm relatively straight).

Integrated or coordinated eye movements

One eye or both. Arm movements (rotations) should be done “from the shoulder”. Head is kept still and upright.

1. Stand in front of writing board* and keep the eye focused on the tip of the chalk whilst making 5 crosses with the right and left hand.

2. Repeat the above-mentioned exercise – drawing shapes such as triangles, squares, rectangles and “lazy eights” (∞).

Left or right eye separately

Cover one eye with a pirate eye patch or with an old envelope.

1. Cover the left eye whilst drawing 5 big circles with the right hand on the board. Keep the eye focused on the tip of the chalk. Repeat with the right eye.

2. Repeat the exercise – drawing different shapes.

3. Draw two lines parallel to each other – to use as writing guides. Cover the left eye – drawing waves (rounded zigzag pattern) between the lines and touching the lines at the top and bottom. Repeat with the right eye. Try other patterns as well.

Crossing the middle

1. Cover the right eye. Draw 5 big circles with the right hand on the left side (approximately opposite the left shoulder). The head should be facing the board and the eye should be kept on the tip of the chalk.

2. Do the same exercise as above. Cross the one leg in front of the other. E.g. if the right hand is writing, the right foot is doing the crossing. The body should be kept upright.

-JAP Nel, 1999 [Visuele geskiktheid en doeltreffendheid, Tygerberg Kollege]

* gebruik ‘n stuk plastiek wat teen die muur opgeplak word en skryf met ‘n skoon (nat) kwas of

met ‘n witbord koki

* use a plastic square to write on – using a clean (wet) paint brush or a whiteboard koki

 

Idees vir die “tuis” klaskamer

Runel het vir my foto’s van haar kinders se huiswerkkamer gestuur. Dit is waar hulle elke dag ‘n spesifieke tydjie inruim om aandag aan die dag se huiswerk te skenk en om saam te leer.  Dit is baie belangrik om ‘n spesifieke hoekie in die huis te kry waar kinders hul huiswerk kan doen.  Maak seker dat die tafel genoeg (verkieslik natuurlike) lig kry en dat daar nie steurnisse soos ‘n televisie is nie.  Ek en Runel het so ‘n bietjie gesels oor al die idees wat ‘n mens vir die klaskamer tuis (huiswerk hoekie) kan gebruik.  Die gedagte is om sakpas apparaat te maak wat jou nie bankrot sal maak nie.

Ek het gewonder of Runel nie gaan moeilikheid kry met al die wondergom teen die mure nie. ‘n Mens kan ‘n  slootjiekaart probeer. Ons gebruik gewoonlik ‘n een kleurige karton, waarop plastiek gevou word om rakkies / slootjies te maak. Ek rol die hele rolletjie (boek oortrek plastiek) oop en kram die een breedte vas. Dan vou jy ‘n lus en kram dit op die kante vas. Die proses word herhaal totdat die plastiek óf die karton se lengte op is. Jy kan dalk ‘n ou papboks op sy las oopmaak en oopvou hiervoor. Knip net die flappies af. As jy die kaart klaar het, kan jy ‘n ou hanger aan die bopunt vas maak en die hanger aan ‘n hak, vensterknip of agter die deur ophang. Nou kan jy die flitskaarte in die slootjies sit en skoon hou agter die plastiek. Sodra die Graad eentjie begin sinne bou, kan die sinne binne-in die slootjies gebou en uitgestal word. (Dan kan daar later by pappa gespog word.)

‘n Ander “bewaringsgedagte” is om ‘n rol breë, deursigtige kleeflint (amper soos dié waarmee kartondose geseël word) by die supermark te koop (kos so R5 – R8). Nou hoef jy net die regte lengtes te knip om jou flitskaarte oor te trek. Weereens hou die flitskaarte langer en maak dit makliker skoon.

Al die flitskaarte of woorde kan ‘n ‘n lêer of in ou venstertjiekoeverte gestoor word vir jonger boeties en sussies of om later hersien te word.  (Dan kom daar darem iets positiefs uit die orige koeverte!) ‘n Mens kan altyd later terug gaan na die argief vir ‘n lekker vasvra speletjie.

Runel vertel dat hulle klanke op die muur skryf en dan later mag aflek (gekleurde versiersuiker, suiker of sout werk goed). ‘n Groot stuk plastiek teen die muur kan die lekker lek oefeninge minder moeite te maak. ‘n Mens kan die plastiek net skoonvee met ‘n lappie. Gewone oortrekplastiek of ‘n plastiek tafeldoek (die dunnetjies is in verskillende kleure by die piekniek afdeling van supermarkte verkrygbaar) behoort lig genoeg te wees om op te plak.  Die plastiek kan ook as ‘n skryfbord gebruik word as jy met ‘n witbord veselpen daarop skryf. Vee ekstra lekker skoon met ‘n dettollappie.

Saterdag-oggend was daar ‘n insetsel op Nigella se kookprogram oor koekies bak. Dalk kan ‘n mens klanke uit koekiedeeg rol of sny. Die kinders kan dit dan met gekleurde versiersel versier en later eet. Sny byvoorbeeld ‘n “p” en verf dit pienk of pers, ‘n “r” kan rooi geverf word en “g” geel of groen. Hierdie aktiwiteit integreer sommer die proe-, voel- en sien-aspekte! (…en natuurlik die heerlike reuk van vars gebak…)

Stuur asseblief julle idees.  Dis lekker om te sien hoe kreatief ‘n mens kan wees…

 

star polisher

The Star Polisher (Leah Becks)

I have a great job in the universe of occupations.

What do I do?

I’m a “star polisher”.

I have a very important job.

If you want to know how important

Just go out at night and look at the stars.

Twinkling and sparkling.

You see, I’m a teacher.

The stars are the children in my class.

My job is to take them in-

In whatever shape they’re in-

And shine and buff them and send them out to take

Their places as bright little twinkling beacons in the sky.

They come in my room in all shapes and sizes.

Sometimes they’re bent, tarnished, dirty, crinkly, and broken.

Some stars are cuddly, soft, and sweet.

Some stars are prickly and thorny.

I tell them that the world cannot do without them.

I tell them they can do anything they set their minds to do.

I tell them they can be the brightest, shiniest stars in the sky

and the world will be a better place because of them.

Each night as I look at the sky,

I’m reminded of my very important job and awesome responsibility.

I go and get my soft buffing cloth and my bottle of polish

in preparation for tomorrow and for my class of little stars.

 

vorms

Ek het gemerk dat ouers soms inligting oor vorms soek. Ek het ‘n paar oulike webwerwe ontdek wat oor vorms praat. Ongelukkig is die taakkaarte in Engels en sal ‘n mens maar moet knip, spoeg en plak om jou eie werkvel daaruit te bou.

Die eerste vorms wat ‘n kind gewoonlik leer ken is die driehoek, vierkant en sirkel. Reghoeke, diamante, vlieërs en harte volg gewoonlik – tesame met die ovaal. Behandel die vorms een-een. Dit is belangrik om die eienskappe van elkeen te noem. Byvoorbeeld:

Twee dimensioneel

Sirkel Dit is rond soos ‘n ring. Dit is plat. Dit het geen hoeke nie.

Vierkant Dit het vier sye of kante. Die sye is ewe lank. Dit het vier hoeke.

Driehoek Dit het drie hoeke en drie sye.

Reghoek Dit het vier hoeke. Twee sye is lank en twee is kort.

Ovaal Dit lyk amper soos ‘n sirkel wat ‘n bietjie teen die kante gedruk is. Dit lyk soos ‘n eier.

Diamant Dit het vier sye en vier hoeke, MAAR staan op ‘n hoek…of dit is ‘n vierkant wat skeef staan.

Drie dimensioneel (“vet vorms”)

Sfeer Dit is ‘n ronde vorm en lyk soos ‘n bal.

Prisma Dit lyk soos ‘n piramide.

Kubus Dit lyk soos ‘n vierkantige blokkie.

Keël Dit lyk soos ‘n roomyshorinkie.

Hoe kan ek by die huis help om die vorms vas te lê?

Gebruik weer die sintuie:

eers twee dimensioneel en later drie dimensioneel (Graad 2 af op)

• Voel om die rand van die vorm.
• Gooi verskillende karton vorms in ‘n sak of kussingsloop.  Die kind steek dan sy hand in en haal die regte een uit.  Vra byvoorbeeld:  “Haal asseblief ‘n driehoek uit.”
• Teken die vorm in sand (met ‘n vinger).
• Teken die spesifieke vorm met gom en strooi sand, meel, kraletjies… daaroor.  Voel nou bo-oor die droë vorm.  NB:  Dit help nie om die vorms nou weg te steek nie.  Skryf die vorm se naam onder aan en plak dit teen die muur of teen die yskasdeur vas.
• Knip vorms uit en bou ‘n prentjie soos ‘n huis, stokkielekker, ens.
• Opdrag:  soek ‘n spesifieke vorm in ‘n tydskrif (bv. sirkel), knip uit en plak op ‘n mini-plakaat (A4).
• Kyk of jy die vorm met jou lyf kan vorm.
• Soek items in die huis wat ‘n sirkel, vierkant, driehoek…in het (horlosie, oond, stoofplate…).  Teken die items op ‘n bladsy:  Al die sirkels op ‘n bladsy, al die reghoeke op ‘n bladsy…
• Tel hoeveel van elke vorm daar is.  Watter vorm kry ons die meeste in die kombuis, badkamer, slaapkamer?  Watter vorm kry ons die minste in die vertrekke?
• Maak dominoes waar die kind net eenderse vorms bymekaar moet pas.
• Maak dominoes waar die kaartjie ‘n vorm aan die een kant en ‘n item aan die ander kant het.  Hy moet dus die vorm in ‘n alledaagse voorwerp (‘n driehoekige, halwe toebroodjie, die son, ‘n bal) kan raaksien en die assosiasie maak.
• Gee ‘n patroonkaart en los vorms.  Die kind moet nou die patroon naboots en pak (rooi driehoek, geel driehoek, blou sirkel, groen sirkel).

• Strooi versiersuiker op ‘n skoon skinkbord.  Die kind doop nou sy vinger in ‘n bietjie water en teken die vorm in die suiker (en lek dan die vinger af).
• Speletjies soos Brainy Blocks en Pattern Play maak gebruik van vorms.
• Sodra drie dimensionele vorms in die klas behandel word, kan jy items soos tandepastabokkies, roomyshorinkies, rubik cubes en balle begin nader trek en bekyk.
• As julle in die winkel of in die straat stap – vra sommer so terloops watter vorms die kleinding raak sien.  “Watter vorm is die wiel?  Watter vorm is die padteken?”

Só maak jy…
‘n reghoekige prisma
‘n kubus
‘n piramide

 

Wiskundige aspekte vir Graad 2

Die ontwikkeling van wiskundige aspekte in Graad 2

Graad 2

TEL MET BEGRIP

· Aftel in 10e tot 100 (begin met knopies, dan prentjies…)

· Tel in ene tot 104

· Aantel vanaf enige getal (oor dekades)

· Terugtel (ook oor dekades…oor 10, 20, 30…bv. 33, 32, 31, 30, 29)

· Tel in spronge (2^e, 3^e, 4^e, 5^e, 10^e)

·

WERK MET GETALPATRONE

· Ontdek getalpatrone

1, 2, 3, 4, 5

10, 20, 30, 40, 50

· + en – van 10 (konkreet)

· Ontdek getalpatrone

1 + 2 = 3 10 + 20 = 30

· Verdubbeling van tientalle

1 + 1 = 2 10 + 10 = 20

· Halvering van tientalle

· Tel onewe getal by ‘n onewe getal

· Tel ‘n ewe getal by ‘n onewe getal

· Patrone t.o.v. veelvoude as voorloper vir x en ÷ (herhaalde + en -)

LEER KEN DIE GETAL

· Soos Graad 1

· Kenmerke van die getal

· Tiendelige ontbinding: 13 = 10 + 3

· Ander ontbindings: 13 = 9 + 4

· Getal 10

· Getalle 11 – 20

· Tientalle 10 – 100

· Getalname tot 20, getalsimbole tot minstens 104)

POSISIE VAN DIE GETAL

· Ordening en vergelyking

· Herrangskik ongeordende getalle (van klein na groot, groot na klein)

· Brei getallelyn uit

DIE VIER HOOFBEWERKINGS

· +

· Sonder oordrag (sonder om ‘n tweesyfer of driesyfer antwoord te kry…2 + 7 + 9)

· Ronde getalle (10 + 20)

· Tweesyfer met eensyfer (28 + 1)

· Tweesyfer met tweesyfer (24 + 23)

· Verdubbelings / naby-verdubbelings

14 + 15 = (12 + 12) + 3 = 24 + 3

· -

· Sonder ontbinding

· Eensyfer van tweesyfer

· Tweesyfer van tweesyfer

· Halvering / naby-halverings

28 – 17 = (28- 14) – 3 = 14 – 3

· X

· Sonder oordrag

· Eensyfer met eensyfer (tafels)

· Tweesyfer met eensyfer

· ÷

GETALFEITE

· + en – tot 19

· x en ÷

· Voorbereidende werk ^{(5x, 4x, 3x)}

· Versnelde aantelling (het 6…8, 10, 12, 14…)

· Herhaalde optelling (4 + 4 + 4 = 12)

· Invoer van x en ÷ simbole (begin gebruik)

· Verdubbeling en halvering

· Mondelinge tafelfeite ^{(2x, 10x) (÷2, ÷10)}

 

wiskunde

 

 

Woensdag is Internasionale Wiskunde Dag. Tel ekstra lekker en doen ekstra interessante wiskunde werkies. Wat van ‘n paar wiskunde of hoofreken uitdagings by die skool of om die koffietafel?

By Superkids kan jy jou eie werkvelle opstel om spesifieke velde te dek (vir jonk en oud).

Dan is daar ook die Math Worksheet Generator waar jy selfs werksvelle oor tyd, meting en honderdblokke kan maak.

Nog werkvelmakers:

• Lizard Point
• Maaltafels en ander wiskunde speletjies
• Woordprobleme, Probleemoplossing

 

posisie in die ruimte

<!–[endif]–><!–[if gte mso 9]> Normal 0 MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–> <!–[endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–><!–[if gte mso 9]> <![endif]–>

<!–[if gte mso 9]> Normal 0 MicrosoftInternetExplorer4 <![endif]–> <!–[endif]–>

Dit is die verhouding van die voorwerp tot die waarnemer (eie liggaam).  Die kind neem voorwerpe waar as agter, voor, bo, onder en aan sy kante. Wanneer ‘n kind probleme ondervind met posisie in die ruimte is sy wêreld verwronge, hy is lomp en huiwering om bewegings uit te voer. Hy vind dit moeilik om die woorde in, uit, op, af, voor, agter, links en regs te verstaan.

So kan ons dié persepsie ontwikkel…Onthou dat ons eers in die laer rat wegtrek (Konkreet) en dan die outjies ontwikkel om die  semi-konkrete en abstrakte “ratte” te probeer.  Dis ‘n geleidelike proses.

  

Konkreet:

<!–[if !supportLists]–><!–[endif]–>Opdragte: staan in die sirkel, op die sirkel, langs die sirkel…gebruik ‘n hoepel of teken ‘n sirkel met bordkryt op sement.

<!–[if !supportLists]–><!–[if !supportLists]–>Boontjiesakkies: Sit die boontjiesakkie bo-op jou kop/onder jou voet, ens. (Gooi sommer boontjies in ‘n plastieksakkie en knoop toe.)

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Simon sê: Staan in die blok, langs die kas, ens. Beweeg slegs as “Simon sê”.

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Opdragte: Sit die voorwerp langs/ op/ in die sirkel.

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–> “Simon sê” m.b.v. ‘n voorwerp. Simon sê: Sit die boontjiesakkie links van jou tas neer.

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–> “Simon sê” m.b.v. ‘n voorwerp én liggaamsdele. Simon sê: Sit die boontjiesakkie links van jou tas neer – met jou tone!

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Uitwys: Waar is jou ken / regterhak, ens?

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Bou ‘n toring: Plaas die blokkie regs voor jou. Sit die uitveër bo-op die blokkie.

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Opdragte: Sit die bal bo-op, langs die tafel met jou regter-/linkerhand.

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Sorteer voorwerpe: Blou blokkies* voor, rooi regs en geel links van kind. (*Spuitverf sommer wynproppe of gebruik sapbottelproppe.)

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–><!–[if !supportLists]–> Volg rigtings wat fasiliteerder wys met ledemate. (Swaai die arms en bene in rigtings. Kind volg.)

<!–[endif]–>Semi-konkreet:

<!–[if !supportLists]–>Volg rigting met ledemate wat die pyltjiekaart aandui. (wys groot pyltjiekaart)

<!–[endif]–><!–[if gte vml 1]> <![endif]–><!–[if !vml]–><!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Skattejag: Gee kaarte met leidrade tot by die “skat”. (Teken byvoorbeeld ‘n stoel met die woord “onder” daarby.  Die volgende raaisel lê dan onder die stoel…op die ou einde wen ons ‘n storietyd of ander lekkertes.)

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Bou ‘n legkaart van mense, diere, ens. Vra vrae oor posisies van figure, ens. (Waar is die hond?)

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Bo- en sy-aansig. Sit los voorwerp langs/bo-op, ens. van voorwerp neer. Gebruik ‘n skoendoos en bou ‘n vertrek daarin. Waar gaan ons die pop sit? Sit die tafel langs die stoel. Pak die kussings regs van die bank.

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Kind geteken op papier. Plaas skyfie/plakker voor/onder/bo-op,ens. v/d kind.

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Bou ‘n legkaart van ‘n toneel. Vra vrae oor die posisies van figure tot mekaar.

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Skaakbord. Skuif skuiwer telkens een blokkie in gegewe rigting. Een blokkie links, een blokkie op…

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Brainyblocks: Bou prentkaart na.

<!–[endif]–><!–[if !supportLists]–>Penbord: Pak die geel pennetjie regs van die bloue en die rooi pen bo die gele. Plekke soos die Crazy Store het soms baie goedkoop penborde.

<!–[endif]–>
Abstrak:
Papier met ± 3 letters. Identifiseer (ID) die posisie van gekleurde letter (bo/voor,ens.). Vra waar die letter staan en die kind antwoord “in die middel, eerste, laaste”…
Opdragte: Skryf jou naam regs onder op die bordjie/in die middel, ens.
Skryf die alfabetletters volgens opdragte op papier (a – in die middel en onder-aan jou bladsy, ens.).
ID posisie van die figure tot mekaar (2D) in ‘n prent. (Kyk sommer in ‘n inkleur- of storieboek vir idees.)
Teken voorwerpe in ‘n 9-blok rooster na aanleiding van opdragte. Teken ‘n sirkel in die middelste blok. Teken ‘n ster links van die sirkel. Teken ‘n driehoek bo die ster. Skryf jou naam onder die sirkel.
Teken voorwerpe in verhouding tot bv. ‘n boom op ‘n papier.
Omkring die item links van die stoel, bo-op die tafel, ens.
Soek ‘n item op die besige prent en omkring. Benoem posisie. (beskryf waar). Gebruik “Where is Waldo?”-tipe boeke.

 

 

arbeidsterapie

Indien u kind baie van die volgende uitvalle openbaar en indien die klasopvoeder dit as ‘n probleem ervaar, kan ‘n evaluasie deur ‘n arbeidsterapeut waardevol wees. Hierdie diens is aftrekbaar van die meeste mediese fondse.

Tasdefensief:

Die kind hou nie van fisieke kontak nie en vermy aanraking.

Vermy spel met liggaamskontak (bv. rugby, aan-aan).

Wil nie vuil word nie.

Wil nie kaalvoet loop nie.

Wil nie haarkapper of tandarts toe gaan nie.

Hou nie van hare of gesig was nie.

Hou nie daarvan as sy naels gesny word nie.

Lae spiertonus / spier uithouvermoë:

Die kind kom lomp voor of val baie.

Sukkel om regop te sit (gly af in die stoel of lê vooroor).

Kan nie lank stil sit nie en kriewel.

Ondersteun kop met die arm.

Die kind het ‘n swak postuur.

Raak gou moeg.

Aandagspan:

Kan nie op die werk fokus nie.

Voltooi werk baie stadig.

Vroetel en kriewel

Voltooi nie take nie.

Dagdroom

Fyn motoriese probleme (handspierbeheer en –koördinasie):

Sukkel om te knip.

Sukkel om veters en knope vas te maak.

Kleur nie netjies in nie en skryf slordig.

Skryf stadig.

Skryf met verkeerde potloodgreep.

Grof (groot) motoriese probleme:

Die kind sukkel om bewegings met die groter spiere uit te voer.

Huiwerig om groot speelapparate in ‘n speelpark te gebruik (glyplank, swaaie, klimrame).

Kom lomp voor en val gereeld.

Kan nie op een been balanseer nie.

Vind balspele moeilik (gooi en vang).

Swak postuur as hy op die mat of by die tafel moet sit.

Het nie gekruip nie.

Het laat begin rol, sit, kruip of loop.

Visuele persepsie:

Die kind sukkel om sin te maak uit dit wat hy sien.

Vermy aktiwiteite soos inkleur, teken of legkaart bou.

Sukkel om ‘n mannetjie volledig te teken.

Sukkel om vorms en kleure te identifiseer.

Sukkel met begrippe soos voor, agter, bo, onder, links, regs…

Sukkel om ‘n patroon te pak en te voltooi.

Wissel die kryt tussen hande terwyl hy of sy teken.

Ruil letters en syfers om.

Skryf letters en syfers in die spieëlbeeld.

Verloor plek wanneer hy of sy lees.

Ruil die orde van letters in ‘n woord om.

skryf verkeerd van die bord af.

Vorm letterformasies lomp of skryf verkeerd.

Sukkel om teen die kantlyn te begin en om korrek tussen lyne te werk.

[Bron: plaaslike arbeidsterapeut]

 

dankie

Dankie aan die Brandweermanne wat die Kaap se bergbrande help bestry het.

 

Goeie eetgewoontes vir ADD of ADHD

Ek is nie ‘n dieetkundige of ‘n dokter nie, maar het die volgende inligting uit nota’s saamgestel.  Die inligting is deur dieetkundiges verskaf.

Snaaks genoeg is ons terug op die goeie ou LOW GI:

Volgens die dieetkundige, is Uncle Salie se volgraanbrood, saadbroodjies en provitas LOW GI broodprodukte.  Ander kosse sluit die volgende in:

• All Bran, Oats-so-Easy (natuurlik) en High Fibre bran.
• Wit rys (Tastic), Old Mill Stream (bruin), Spekko Basmati rys, patat, sweetcorn.
• Boontjies, lensies, rou wortels, peppers , groen boontjies, tamaties.
• Appels (liefs iets soos Golden Delicious – die geler appels), pere, lemoene, naartjies, perskes, aarbeie, druiwe.
• Suikervrye lekkers en koeldranke, sjokolade, springmielies, grondboontjies, LOW GI vrugtesappe, Simba skyfies.

Medium GI produkte is ook goed, maar moet liefs met ‘n proteïen gebruik word:

• Volkoring brood, rogbrood, Rye Vita Pita, Crackermates lites.
• Bokomo, Jungle oates (gekook), Strawberry pops, Tasty Wheat, Pronutro vlokkies.
• Tastic Basmati, Jasmine, Sushirys, Cous-cous, jong aartappels, sweetcorn (roomsoort).
• Spinasie, beet, gekookte wortels.
• Tropiese vrugte
• Droë vrugte
• Suiker, konfyt

Hoë GI:

• Wit en bruin brood
• Koek en koekies (beskuitjies)
• Pronutro, Special K, Rice Crispies, Cornflakes, Fruit Loops, Tiger Oats
• Wit rys, polenta, kits noodles (2 minute, ensovoorts)
• Pampoen, skorsies
• Waatlemoen, spanspek, droë vrugterolle
• Koeldranke met suiker, harde lekkers en jelly lekkers, energie drankies, mielie skyfies.

Oor die algemeen skakel ‘n mens soveel kunsmatige geurmiddels (MSG en kleurmiddels) uit.  ‘n Kombinasie-aanvulling met Omega 3, Kalsium en Magnesium is voordelig en Sink kan ook bygewerk word.  Praat net eers met die apteker om te verseker dat jy die regte dosis gebruik.

Hou sover as moontlik by die LOW GI produkte wat nie ‘n vinnige suikerskop of woema gee en na ‘n rukkie die outjie pap en uitgeput laat nie.  Probeer ook die volgende proeflopie:

Doug Cowan van Body and Mind beveel aan dat ‘n mens die volgende uitsny vir ongeveer twee weke.  Dit is ‘n eetplan wat vir 20% van die ADHD-kinders werk. Die basiese beginsel is om terug te gaan na die kosse en resepte van ons ouma’s en oumagrootjies.  Na twee weke werk ‘n mens die onderskeie produkte een per dag in om te kyk of die kleintjie se liggaam anders reageer.  Eet genoeg van daardie voedselsoort en let op na dinge soos ‘n verskil in die gemoedstoestand of uitbarstings.  As ‘n merkbare reaksie voorkom, kan ‘n mens dit aan die pediater noem.

1. Geen suiwel – veral koeimelk.  Drink eerder baie water.
2. Geen geel kosse – veral mielie en skorsies.  Piesangs tel as wit.
3. Geen kitskosse. (Wegneem etes én die vinnige kits).
   
4. Geen vrugtesappe.  Dit het baie suiker.
5. Sny die suiker inname met 90%.  Verkieslik geen suiker nie.
6. Sjokolade – slegs ‘n blokkie per week.
7. Geen versoeters.
8. Geen geprosesseerde vleise (verpulp en geset soos polonie, worsies…) en geen MSG.
9. Sny die inname van gedroogde kosse met 90%.
10. Vermy gekleurde kosse.  Veral die rooi en geel kleursel het blykbaar ‘n ongewensde uitwerking.

Die dieet of eetgewoontes is slegs ‘n speek in die groter wiel van ‘n gesonde lewenstyl.  Dit is iets wat ‘n mens kan gebruik om die lewenskwaliteit en algemene gesondheid te verbeter, maar is nie noodwendig die oplossing nie.  ‘n Pediater en ‘n neuroloog kan ‘n beter mening uitspreek.

 

padtekens en padveiligheid

Iemand het prente van padtekens gesoek:

Prente 1

Prente 2

Prente 3

Prente 4

Prente 5

Veiligheidwebwerf

Werkvelle en tema inligting

Stal ook die boeke uit wat leerlingbestuurders gebruik.

 

hie hie hie

 

Belangrike dinge: Graad R en 1

 

 

 

Wanneer die fondamente vir lees en leer gelê is en die kind die aspekte bemeester het, begin hy ryp word vir formele onderrig.

 As die leesproses begin voor die gereed is om die inligting in te neem, kan dit lei tot lees- en leerprobleme.  Sonder ‘n sterk grondslag, kan die gebou ineen stort.

 Die kind

Gereedheid

Nie alle kinders bereik ‘n gereedheidspunt op dieselfde kronologiese ouderdom nie.

As ‘n kind nie emosioneel ryp is nie, kan die leerproses spanning en gedragsprobleme veroorsaak.

‘n Tekort aan selfvertroue kan die kind verhoed om te waag om te lees.

§ Die kind behoort geïnteresseerd te lyk in boeke – inkleur, teken, “skryf”, blaai en “lees”.

§ Die kind behoort ag te slaan op gesag.

§ Die kind behoort met ander te kan saamwerk.

§ ‘n Verantwoordelikheidsbesef behoort gevestig te wees.

§ Onafhanklikheid in terme van

· Toilet roetine / gebruik

· Veters knoop

· Eet en drink (voeding)

· Aantrek

‘n Kind wat emosioneel nie gereed is nie, kan uiting gee aan sy frustrasies op die volgende wyses:

§ hardloop weg

§ kruip weg

§ aggressiewe optrede teenoor maats

§ weier om te werk

§ enurese (benatting) en enkoprese (bevuiling)

 Intellektuele / kognitiewe ontwikkeling

Die brein se vermoë om nuwe begrippe en konsepte te verstaan (soos veral wiskunde).

Fisieke aspekte

Gesondheid

§ Voortdurende en kroniese siektetoestande kan die leerproses belemmer.

Sensoriese aspekte

§ Die volle gebruik van die ore (gehoor) en oë (visie en oogbewegings) is nodig om suksesvol te kan lees.

§ ‘n Gebrekkige gehoor en ouditiewe vaardighede verhoed die kind om opdragte korrek te hoor en om klanke met simbole te assosieer.

§ ‘n Gebrekkige visie en visuele vaardighede belemmer die kind se vermoë om simbole te lees en te verstaan.

Spraak en uitspraak

§ Verstaanbare uitspraak is belangrik, sodat die kleinding kan skryf wat hy hoor.  Veral outjies wat lispel sal die “s” vervang.

§ Korrekte taalgebruik en sinskonstruksies is belangrik om sinne verstaanbaar te skryf.

§ Die korrekte gebruik van die “skool-“ of “leertaal”, help die kind om te begryp wat onderrig word.

 

Oriëntering

Kennis van rigting keer dat letterformasies (vorming) en syfers in die verkeerde rigting gedraai word.  (e.g. u / n, b / d / p, t / f…)

Belangrik:

§ ‘n begrip vir die verhouding van vorms tot mekaar (naby / ver, bo / onder…),

§ kennis van bo, onder, links, regs…

§ kruising van die middellyn

· behoort die denkbeeldige middellyn te kan kruis

 

Visuele waarnemingsvaardighede

§ As die kind nie die verskil tussen prente, items of simbole kan sien nie, mag hy moontlik probleme ontwikkel om die verskil tussen syfers, letters en woorde te sien (b / d / p, 2 / 5, 9 / 6, t / f).

§ Woorde kan verkeerd gespel word (bad / dab, net / uet)

§ Woorde kan verkeerd gelees word.

§ Die volgorde van klanke in ‘n woord kan verkeerd gelees word (kat / tak / akt).

 

Ouditiewe persepsie

§ As die kind nie die verskil tussen klanke kan hoor en begryp nie, gaan dit lei tot spel- en leesfoute.

· Die kind sal moontlik iets anders skryf as wat die juffrou sê. bv. woot in plaas van boot, bat in plaas van bak

§ As die kind daarmee worstel om tussen klanke te onderskei, sal hy moontlik nie ‘n spesifieke klank kan hoor nie.  “Bv.: Watter klank hoor jy eerste as ek kat sê?” (k).  Dit sal ‘n direkte impak hê op die kind se vermoë om woorde te skryf.

 

Fynspier bewegings

Die hand se vermoë om fyn aksies uit te voer, beïnvloed die kind se vermoë om netjies en vloeiend te skryf.  Dit word vooraf gegaan deur die ontwikkeling van die grof of groot spiere (maag-, arm-, beenspiere…).

 

Dominansie

Links- of regshandigheid behoort gevestig te wees  (moenie die kryt tussen die hande ruil nie).

 

Voorskoolse aktiwiteite:

lees vir die kind

praat gereeld en voortdurend met die kind om woordeskat uit te brei en goeie taalstrukture te vestig

gebruik die taal waarin die kind sal skoolgaan

sing liedjies, sê gediggies op, vertel stories oor

tel

bespreek prentjies (Wat gebeur? Wat kan gebeur? Wat dink jy sal volgende gebeur?)

voorspel wat in die storie sal gebeur deur na die voorblad te kyk

bepaal wat links en regs is (ons draai nou links)

ontwikkel terme soos eerste, aan die begin, in die middel, laaste

benoem kleure en vorms

vestig goeie ouditiewe en visuele vaardighede

vertel ‘n storie terug (geheue)

omring deur stories, boeke, rympies, gedrukte materiaal

ritme (dit beïnvloed ‘n begrip taalgebruik en wiskundige patrone)

oog-hand koördinasie

WOORDESKAT ONTWIKKELING

 

(dankie aan Grové en Hauptfleisch se slimgeit)

Kobus Weyers het ‘n vraelys om te voltooi op sy webwerf.  Dit gee ‘n goeie aanduiding of jou kind skoolgereed is al dan nie.

 

syfers

Janeen het onlangs gevra hoe ‘n mens kleintjies kan help om syfers korrek te skryf (veral syfers soos 2 en 3)…

Dis belangrik dat ‘n mens van die begin af die regte voorbeeld voorhou.  Doen dieselfde aktiwiteite as wanneer jy letters aanleer – baie visuele diskriminasie, visuele geheue, posisie in die ruimte en lateraliteits oefeninge.

Maak ook assosiasies op…’n kollega gebruik ‘n swaan vir 2, ‘n beertjie wat sit vir 3 (die boonste krul is die kop en die onderste vorm die lyf en voete wat alles van die kant af gesien word)…Druk die syfers in die regte font en teken dan die prente om die swart syfer sodat dit nie toegeteken word nie.

Maak ook groot robotkaarte van die syfers:  Druk die syfer groot in swart.  Plak ‘n groen kol waar ons begin skryf en ‘n rooie waar ons stop.  Trek dit oor met plastiek of lamineer die bladsy.  Die kind kan nou na hartelus met die karretjie (vinger) hieroor “ry”.

Skryf die syfer met die vinger in los sand, in meel, in suiker (en lek sommer die soetigheid af), met ‘n nat kwas op sement, teer, ‘n skryfbord…

Skryf die syfer met gom en strooi poeier, sand, blinkertjies, poeierverf…daaroor.

Skryf die syfer liggies (of druk in grys of ‘n ligte kleur).  Die kind kan nou die lyn met

• stempeltjies druk of vol plakkertjies plak.
• waterverf en ‘n dun kwassie / vinger volg (verf).
• ‘n dik vetkryt, pastel volg en met verdunde voedselkleursel verf.

Dis belangrik dat die kind nie net die syfer kan skryf nie, maar ook kan verstaan.  As hy byvoorbeeld 2 skryf, moet hy 2 prentjies by teken.  As hy 5 skryf, moet hy 5 prentjies byteken.

Doen slegs een syfer of getal per keer en moenie syfers wat byna eenders is direk na mekaar aanleer nie.  6 / 9, 4 / 7, 5 / 2 en 3 / 8 kan verwarring skep.

Die internet is vol taakkaarte, maar ‘n mens moet ook versigtig wees dat die syfers nie “verkeerd” is nie.  Teachers Pet se skrif is die naaste aan korrek.

Hier is nog ‘n paar oulike taakkaarte…knip en plak gerus die korrekte dele uit…

http://www.kidzone.ws/math/ocean/k-2eel.htm

http://www.kidzone.ws/math/ocean/k-3whales.htm

http://www.kidzone.ws/math/kindergarten.htm

http://akidsheart.com/threer/numcolor.htm

http://www.tlsbooks.com/preschoolnumberandpremathworksheets.htm

http://www.toolsforeducators.com/numbers.php

 

Middellynkruising

Die outjie sukkel om verby die denkbeeldige middellyn van die liggaam te beweeg of om die denkbeeldige lyn te kruis.

Die werk:

Die skryf- of tekenwerk op die een helfte van die bladsy is gewoonlik meer in mekaar gedruk as aan die ander kant. Byvoorbeeld by patrone begin die kind egalig en teen die helfte van die bladsy raak die patroon rukkerig en half “onbeheersd”. Dit hang natuurlik af van die kind se handdominansie. Linkshandige kinders begin egalig en regshandige kinders eindig hul werk meer egalig aan die regterkant van die bladsy. Soms word die bladsy heen en weer geskuif, sodat die skryfarm konstant op een plek bly. Ander outjies kan weer nie teen die kantlyn begin nie en begin so ‘n ent weg skryf.

Dit is ‘n vaardigheid wat ‘n mens eintlik onderskat en is nogal belangrik by lees. Dit help die kind met die lees van ‘n reël van die een na die anderkant van ‘n bladsy.

Wat ‘n mens kan doen om te help:

· Speel follow the leader:

o Wys aksies en die kind doen na:

o Raak aan jou tone.

o Raak aan jou tone en kruis jou hande (linkerhand op regtervoet…).

o Raak aan jou knieë .

o Raak oorkruis aan jou knieë.

o Raak aan jou skouers.

o Raak oorkruis aan jou skouers.

Sing liedjies soos “Head, shoulders, knees and toes” terwyl julle dit doen.

Kan julle die liedjies se aksies toe-oë uitvoer?

· Gee opdragte

o Gee die bogenoemde opdragte mondelings en vra die kind om dit uit te voer.

o Ook opdragte soos:

· Raak met jou neus aan jou voet.

· Raak met jou oor aan jou knie.

NB: Moenie van dom of slim hand praat nie. Gebruik net die terme “links en “regs”.

o Popspeel:

· Wys vir my Teddie se arm, been…

· Wys vir my Spiderman se knie, elmboog…

o Aksies:

· Spring op jou regtervoet.

· Gee ‘n tree na links.

· Raak aan jou regterknie.

· Doen die “lui 8” bewegings…

· Sit of staan stil. Tel items aan die linkerkant van die liggaam op met die regterhand en plaas dit aan die regterkant.  (Tel speelgoed, klippe, proppe, ens op…)

• Probeer ook
  • Twister en Vinger Twister…
  • Danse soos die Macarena
  • Klippieskool
    

Sporte soos swem en tennis help ook baie…maar weereens is ek nie ‘n arbeidsterapeut nie.  Julle kan die oefeninge tuis doen, maar ‘n evaluasie deur ‘n arbeidsterapeut is steeds wenslik indien die klasjuffrou probleempies noem.

Lekker oefen!

 

Gelukkige Paasfees!

 

skitter

We make a living by what we get, but we make a life by what we give.

Winston Churchill

 Star Teacher

I always love your class;
Your teaching helps me see,
That to have a happy life,
Learning is the key.

You understand your students;
You’re sensitive and smart.
You’re a skilful teacher;
I knew it from the start.

I’m grateful for your wisdom
For the teacher that you are;
You’re a very good person,
And as a teacher, you’re a star!

By Joanna Fuchs

 

hoe laat is dit?

 

Ek het gemerk dat daar na idees oor tyd en horlosies gesoek word.  Hier is so ‘n paar webwerwe met oulike idees.  Onthou dat sommige werwe ‘n proeseltjie gee en dan vra dat jy aansluit of betaal vir meer inligting.  Gebruik egter die proesel as inspirasie en maak jou eie werkvelle.

inter-aktief

the teacher corner

time for time

teaching time

education

home school (tik tye in en “submit”)

teachnology

 

Woordprobleme

Begin deur die probleem te lees.

Watter getalle / hoeveelhede kry ons in die som?  Bv. ‘n drie, ‘n tien, ens.

Wat dink jy moet ons doen?

Bymekaar tel / plus / optel…wegneem / aftrek / minus…meer maak…minder maak?

Bespreek die woordeskat in die probleem. 

Bv. Jan spaar R2 elke dag.  Hoeveel geld spaar hy in 5 dae?  Wat beteken spaar?  “Teken” die som:

sien prent 1

Pak dan boontjies, knope of ander tellers bo-op elke blokkie:

sien prent 2

Tel die tellers een vir een, m.a.w. 1, 2, 3, 4…9, 10!  Hoeveel rand het Jan gespaar? R10!

Is daar nie ‘n makliker manier om die geld te tel nie?  Kom ons tel weer (sê nou die ewe getalle harder as die onewe getalle): 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 en ‘n laaste keer:  2, 4, 6, 8, 10! 

Aanvanklik moet ‘n mens maar oor en oor werk en stelselmatig vir die outjies wys hoe om dinge makliker te maak.

Gebruik dan ook ‘n volgende / verdere voorbeeld soos hierdie:

 Mia bêre elke dag twee lekkers vir die naweek.  Hoeveel lekkers sal sy na vyf dae oorhê?

sien prent 3

Twee en twee en twee en twee en twee.  Daar is vyf dae – dus het Mia vyf twee’s bymekaar gemaak.  As ons in tweë tel (druk op elke prentjie of blokkie soos jy tel) kry ons twee, vier, ses, ag, tien! Tien lekkers! 

 

Belangrik:

Hou die getalgebied klein.  Graad 1’s werk meestal in die gebied van 1 tot 10 en later tot by 20.  Graad 2’s werk aanvanklik in die gebied van 1 tot 20 en later tot by 34.  Die Graad 3’s werk dan verder – in dekades (tiene) en honderde (tot by 1004).  Maak by die juffrou seker in watter getalgebied jou kleinding moet werk en moet nooit vooruit hardloop nie.  ‘n Motor sukkel as jy van eerste na vyfde rat spring – so sal die kinders ook vas val as die ratte nie deur die regte prosesse gaan nie.

 

Werk met tellers as wiskunde en woordprobleme ‘n groot probleem is en hou dit altyd byderhand.  Daar moet ook altyd rofwerkpapier wees om prentjies te teken en om rofwerk op te doen.

 

Probleemtipes:

Hierdie is voorbeelde van woordsomtipes.  Gebruik die basiese strukture om jou eie probleme te skep.

 

1. Groepering:

Tom verkoop balle in sakkies van 2 elk.  Hy het 7 balle.  Hoeveel sakkies met 2 balle elk kan hy verpak?

Bly daar balle oor?  Hoeveel balle bly oor?

 

Jana se ma koop ‘n pakkie lekkers.  Daar is 18 lekkers in die pakkie.  Jana kry elke dag 3 lekkers.  Hoeveel dae sal die pakkie lekkers hou?

 

2. Verdeel / Uitdeel:

Verdeel 15 lekkers tussen 5 maats sodat al die maats ewe veel lekkers kry.

 

3. Deling wat tot ‘n breuk lei:

Verdeel 12 worsies tussen vier honde sodat elkeen ewe veel kry en sodat daar niks oorbly nie.

 

4. Nog deling (proporsioneel):

Tim en Jan werk saam.  Tim werk drie ure lank en Jan werk slegs vir ‘n uur.  Hulle kry saam R90.  Hoe gaan hulle nou die geld verdeel?

 

5. Herhaalde optelling:

Hoeveel wiele het 3 motors?

Hoeveel pote het 5 honde?

Hoeveel wiele het 2 driewiele?

 

6. Koers:

Mila eet elke dag twee koekies.  Hoeveel koekies eet sy in ‘n week?

Hoeveel dae is daar in ‘n week?

 

7. Roosters:

Dink hier aan ‘n “grid” of rooster.

Oom Daan plant beet.  Daar is drie rye beet en ses plante in elke ry.  Hoeveel beetplantjies is daar altesaam?

 

8. Kombinasies:

Ousus pak ‘n tas vir die naweek.  Sy het 4 verskillende toppies en 3 broeke.  Hoeveel verskillende uitrustings kan sy aantrek?

 

9.  Optelling en Aftrekking:

Saamvoeg

• Tim het 3 penne. Tom gee vir hom nog 4 penne.  Hoeveel penne het Tim altesaam?
• Tim het 3 penne.  Hoeveel meer penne het hy nodig om altesaam 7 penne te hê?

 

Skei

• Tim het 7 penne.  Hy gee 4 penne vir Tom.  Hoeveel penne het Tim oor?
• Tim het 7 penne gehad.  Hy gee van die penne vir Tom.  Nou het hy 3 oor.  Hoeveel penne het Tim vir Tom gegee?

 

prent 2

prent 3

prent 1

 

slaag

Die slaagvereistes het verander in die Wes-Kaap.  Wees asseblief bedag daarop dat die rapport van nou af ‘n bietjie anders gaan wees.  Volgens omsendskrywe 18/2009 gaan die kleingoed nou ‘n bietjie meer skouer aan die wiel moet sit. 

Vind gerus by julle skool uit of dit jou kinders ook sal raak.

 

wyse uile

 

pienk en blou

Op 12 Augustus is dit die Tygerbeer se Pienk en Blou Kinderbewustheidsdag.  Gaan loer gerus in om te sien waaroor die dag gaan.

 

taaldinge

Dit is vandag Taaldag…

Studentejuffrou het my laat wonder oor watter organisasies vir ons kan help om oulike boeke te kies en te koop.  IBBY SA is een van hulle. Hierdie groep skryf kort resensies van kinderboeke en kan dalk waardevol wees vir ouers én opvoeders.

Vir die outjies wat met Engels sukkel, is daar oulike blogs soos HLTA STAFFROOM. Dit is regtig oulik en propvol interessante idees. Het jy dalk ‘n oulike webwerf teë gekom? Laat weet ons gerus.

 

inklusiewe onderwys

“Inclusion is the value system which holds that all students are entitled to equitable access to learning, achievement and the pursuit of excellence in all aspects of their education. The practice of inclusion transcends the idea of physical location, and incorporates basic values that promote participation, friendship and interaction.”
Source: B.C. Ministry of Education. Manual of Policies, Procedures, and
Guidelines for Special Education Services

Die Witskrif 6 bevat riglyne vir ‘n inklusiewe onderwyssisteem. In kort beteken dit dat alle leerders toegang tot hoofstroom onderwys moet hê. Die skool behoort toeganklik gemaak te word vir kleingoed met rolstoele, krukke, visuele beperkings, gehoorprobleme, ens.   Hiermee ‘n paar plekke waar jy meer daaroor kan lees.

Inklusiewe Onderwys 1

Enkele praktiese riglyne vir die klaskamer

UNESCO se siening

Leesstukke van oorsese onderwysdepartemente

 

kurrikulum

Ek het opgelet dat daar die afgelope tyd verskeie navrae oor die kurrikulum en vereistes vir elke graad was.  Hiermee dan ‘n paar skakels na die regering se webwerwe en dokumente:

Skrif:  Graad 1  Lees gerus ook die inskrywings oor fynspier oefeninge.
Skrif:  Graad 2
Skrif:  Graad 3

Riglyne vir die benodigdhede in Grondslagfase klasse

Geletterdheid in die Grondslagfase: 

Engelse klasse en Afrikaanse klasse se vereistes per kwartaal.

Snuffel gerus op die bogenoemde werwe rond vir die senior klasse se inligting en vir werkskedules.

 

ou nou

‘n Mamma het onlangs ‘n navraag gerig oor die verwarring van tweeklanke. Hiermee dan so ‘n paar gedagtes vir die Graad 2- en 3-outjies wat sukkel met klanke soos oe, ou, eu…

Knip ‘n kolom uit ‘n tydskrif of koerant (in plaas van die hele artikel – wat oorweldigend kan wees) en skryf ‘n spesifieke klank bo-aan. Vra jou kleinding om dan byvoorbeeld net die oe-klank te omkring en om te sê hoeveel hy gekry het.
Hy moet die woorde dan netjies oorskryf op ‘n oe-bladsy. Kyk of hy dalk ‘n woord gemis het. As hy almal gekry het en reg geskryf het, kan hy ‘n belonging of klein bederfie kry. (‘n DVD vir die naweek of iets…niks duurs of spandabelrigs nie.)
Plak die papier teen ‘n deur vas of iewers waar hy gereeld verby sal stap. Toevallige lees verrig wondere.
Skryf vir hom sinne met die woorde (bv. Ek moet die groen boek soek. Die koek lê op die handdoek.) en plak dit by die woorde op. Vra jou kleinding om dit neer te skryf. Julle kan dit sommer in ‘n werkboek doen en dan kan hy iets daarby teken.
Boeta kan ook deur ou tydskrifte blaai, oe-woorde uitknip (gebruik opskrifte) en in die boek plak.
Maak julle eie flitskaarte – sommer twee stele. Flits net eers die woorde en speel dan “snap” of ‘n “memory game” (waar die karate onderste bo lê en jy die pare moet omdraai en pas).

Doen eers julle oe-ontwikkeling klaar (vir ‘n dag of drie) en pak dan ‘n heeltemal ander klank aan voordat julle die ou aandurf. Dit keer net dat ‘n mens deurmekaar raak.

‘n Seun wat ek help het sy eie assosiasies gemaak. Hy ken die oe-klank as die oe vir koek. Nou sê hy telkens “oe…koek” (soos een wie se mond water vir ‘n lekker stukkie koek) en ou-nou (“oh no” met ‘n sug) as hy die ou sien. Dit werk om die een of ander vreemde rede vir hom.

Baie kinders verwar die ee- en eu-klanke. Behandel die ee-klanke eers en dan op ‘n volgende keer die eu. ee is ‘n jong outjie en eu is sy ouboet met die diep stem. Ons spreek dit ook onderskeidelik met ‘n normale en ‘n diep stem uit. Die u in eu laat ‘n mens ook dink aan ‘n diep bakkie, daarom spreek ons dit dieper uit. Weereens werk dit nie vir almal nie. Toets dit gerus en probeer alternatiewe metodes. Laat weet ons asseblief as dit werk.

ui en ei…Ek teken prentjies of gebruik clip art. Weereens word die ui dieper uitgespreek as die ei. Behandel elkeen apart (en volg dit op met die y). Dit help om die woorde visueel voor te stel. Ek teken byvoorbeeld ‘n “bakkie” soos die u in ui vir woorde soos tuin en kruiwa. Ek kan suiker in ‘n bakkievormige koppie gooi. ‘n Kruiwa het ‘n bakkie-vorm en as ek ‘n boom wil plant, grawe ek ‘n bakkie-vorm in die tuin. Ek slaan ‘n duik in die deur met my vuis en druk ‘n bakkie-vorm in die modder met my duim. ei staan bekend as die “plat” ei, omdat dit ‘n plat strepie in het. Die trein moet op ‘n gelyke, plat spoor ry en lyk self ook ‘n bietjie plat. ‘n Eiland se waterlyn lyk soos die plat strepie in die e…en so gaan ‘n mens maar voort met jou eie idees.

‘n Paar lees-lusmakers vir lui lesers:
Los gereeld notas op baie sigbare plekke. Bv. teen die kamerdeur: Ek wonder of Jannie sy kosblik in die wasbak gesit het…Ek is trots op jou netjiese kamer…in die kosblik: Ek hoop jy het ‘n lekker dag…Allerhande skriftelike dinge op snaakse plekke gee hom die geleentheid om alleen te lees – sonder die frustrasie van sukkel voor ander. As hy sukkel met sekere aspekte soos die oe-klank, kan jy ‘n koek liggies bokant die woord teken. As hy sukkel om bv. uu en ee as ‘n geheel te lees, kan jy dit onderstreep om die “eenheid” aan te dui.
…en natuurlik is lees en leesstof ‘n vereiste, want Juffer sê so Koekeloer en soek vir ou Storieman-reekse, sodat die lui lesertjie kan luister en volg. Neem stories op – as daar reekse op die radio speel of sommer tuisgemaakte / eie stem opnames. ‘n Mens hoef nie vreeslik uitgawes aan te gaan nie…
Laat weet ons gerus as hierdie idees vir julle kon help

 

groot skool

Het jy al jou kleinding ingeskryf by die groot skool?  Doen dit nou…

 

oefen self

Ek het onlangs hierdie “stilspeletjie” herontdek.  Dit is eenvoudig om op te stel en is ‘n handige huiswerk hulpmiddel – veral as Ma en Pa gou iets anders moet doen.

Ek maak my raamwerk gewoonlik op MS Powerpoint – bloot omdat ek die prentjies makliker kan manipuleer.  Jy kan natuurlik Word of enige ander program gebruik.  Trek ‘n reghoek en gebruik die “lines“-skakels (onder die AutoShapes-gids) om die lyne te manipuleer.  Jy kan jou skeidslyne verander om elke reghoek uniek te maak.  Sodra jy die bladsy vol uniek rame getrek het, kan jy met die text box funksie somme, klanke, woorde en selfs sinne op die kaartjies tik.  Die doel van die unieke skeidslyne is dat jou kind die twee dele bymekaar kan pas en hom- of haarself kan korregeer.  As die rande nie pas nie, staan die foutjie duidelik uit en moet die kleingoed self die regte antwoord soek.

Druk gerus so ‘n paar stelle, knip die reghoekige kaartjies uit, plak breë deursigtige kleeflint bo-oor en knip die skeidslyn deur.  Siedaar! Jou eie stel opvoedkundige speelkaarte.  Die kleeflint kan voor en agter geplak word om die kaartjies te beskerm en behoort vir ‘n kind of twee te hou.  Jy kan die kaartjies byvoorbeeld in klanke op deel:  ‘n bladsy vir a-woorde, ‘n bladsy vir b-woorde, ens.  As jou kleinding die oe-klankie geleer het, kan jy sommer dieselfde aand ‘n stelletjie maak en vir die res van die week die woorde oefen.  Na ‘n dag of twee kan jou kleinding die speletjie onafhanklik aanpak terwyl jy kos maak of jou aandag moet verdeel.