Kinderstories op die internet

 

Ek is tans besig om na Afrikaanse kinderstories op die internet te soek. Dit is nogal moeilik om te kry. Martie Preller het ‘n paar stories beskikbaar gestel. Daar is nog so ‘n paartjies hier en daar. Het jy al ‘n paar teë gekom?

Kyk gerus ook op my tuisblad.  Aan die regterkant is die “blogroll” vol skakels na opvoedkundige webblaaie.  Ek lys ‘n paar:

Anna Emm
Bester
Loebi en Kinderwerf
Nieltjie
Jou wêreld – Die tandmuis

skoolreëls uit die oude doos

1883 se skoolreëls:

studentteacherrules1883

My kind skryf stadig

Sommige kinders sukkel om netjies, vloeiend en vinnig te skryf.  Dikwels worstel dié outjies daarmee om ‘n potlood reg vas te hou.  Hulle klou as’t ware die potlood en het min beheer oor die skryfaksie.  Wanneer die vingers korrek geplaas word, is daar meer beheer oor die handspiere en dus ook oor skrif.  Só ‘n outjie sy fynspiere is nog onderontwikkeld.  (Kyk gerus na die idees om die fynspiere te ontwikkel onder ‘n vorige inskrywing.)

Soms veroorsaak ‘n stywe, gespanne greep ‘n toestand waar die handspiere nie meer so beweeglik of beheerbaar is nie – carpal tunnel syndrome.

Ek vertel gewoonlik ‘n storie waar die duim en wysvinger die kake van ‘n krokodil is.  Hy het net een kaak bo en een onder – daarom mag net hierdie twee vingers op die potlood rus.  Die res van die hand is soos ‘n skilpad se dop.  ‘n Skilpad kan nie sien waar hy loop as die dop oor sy oë hang nie – daarom lig ons die dop (hand) so ‘n bietjie op.  Die potlood word net bokant die verflagie vas gehou – sodat die skilpad se “nek” met gemak kan beweeg.  Die ringvinger en pinkie word ingekrul en die middelvinger dien as ‘n kussinkie vir die skilpad se moeë nek.  Elke juffrou het ‘n ander storie.  Vind gerus uit watter een jou kind se juffrou verkies.  Indien jou kind sukkel om die vingers op die korrekte plekke te hou, kan ‘n grepie aangeskaf word.  Dis gewoonlik rubberstukkies wat bo-oor die potlood geskuif word met merkies daarop.

Net ‘n laaste gedagte:  Onthou dat die skryfstyl verskil van boek-tot-boek en van skool-tot-skool.  Vra asseblief jou kind se juffrou om die korrekte letterformasies aan jou te verduidelik (die wyse waarop die letters gemaak word), sodat die kind nie verwar word nie…en as jou kleinding steeds met skrif sukkel, sal ‘n besoek aan ‘n arbeidsterapeut van groot waarde wees.  Hulle kyk uit ‘n mediese en kliniese oogpunt na spierbeheer en is regtig waardevol.

‘n paar oepse

die korrekte grepe

Nuttige skakels vir huiswerkhulp

Ekstra werk en idees:

1. Kinderwerf

2. Rotsreeks

3. Childlit

4. Homestead

5. The Reading Clinic / Leeskliniek

6. Pret met Afrikaans

7. Wiskunde hulp

8. Nog wiskunde werkvelle

9. Speltake:  Maak jou eie “word search” of “skommeltakie”

Kyk asseblief ook onder “BLOGROLL“…

Kids who are different

iewers raak gelees

‘n stukkie navorsing oor onderrigtaal

Na aanleiding van Boendoe se navrae, gaan ek so ‘n stukkie plaas oor die taalkwessie.  Verskoon asseblief indien dit hoogdrawend is.  Dit was ‘n navorsingstuk en is dalk meer gemik om die etniese tale.  Praat gerus as dit Grieks klink.  Ek “vertaal” graag.

Wanneer ‘n leerder in ‘n tweede taal leer is hy / sy nie noodwendig leergestremd nie, maar eerder leergeremd ten opsigte van woordeskat, taalkennis en die belangrikste aspek seker – begrip.  ‘n Persoon wat nog nie die basiese strukture en vaardighede van ‘n taal teen die ouderdom van sewe jaar (die primêre vormingsjare) baas geraak het nie, sal in werklikheid altyd ‘n agterstand hê.  Taal vorm tog die belangrikste basis en medium van kommunikasie en is nodig om inligting oor te dra en ook om inligting in te neem en te verwerk.

Om die volle omvang van die akademiese vordering van ‘n kind te begryp, moet ‘n mens eers terug gaan na die leerder se agtergrond (en ook taal agtergrond) om die oorsake en invloede op die leerder se leerprosesse te bepaal.  In Suid-Afrika (soos in baie ander wêreldmoondhede) bepaal die Grondwet dat daar elf amptelike landstale moet wees, maar word baie leerders steeds in hul tweede taal (meestal Engels) geskool.  Hierdie besluit word aan die ouers oorgelaat en daar bestaan geen duidelike wetgewing wat ouers verplig om hul kinders in hul moedertaal te laat onderrig nie. Alle Suid-Afrikaners het egter ‘n grondwetlike reg om in ‘n moedertaal onderrig te word.

In baie gevalle waar leerders swak presteer, is die oorsaak dikwels dat hulle in ‘n tweede taal skool gaan.  Hierdie feit is seker nie genoeg rede om bekommerd te wees nie aangesien daar baie gevalle is waar leerders goed tweetalig is en dus goed in ‘n tweede taal presteer.  Die probleem ontstaan egter wanneer ‘n leerder in ‘n huis groot word waar daar meer as een taal gebruik word en waar die tale ook dikwels gemeng word.  As die kwaliteit van die woordeskat en grammatika veel te wense oorlaat, sal die leerder ‘n swak taalbasis hê en hom- / haarself nie goed kan handhaaf in enige van die tale nie.  Só ‘n kind ontwikkel dus ‘n leergeremdheid weens ‘n onderontwikkelde taal.

Volgens Rodriguez, benodig ‘n kind ‘n goeie selfbeeld om sukses te behaal en om sy / haar volle potensiaal te verwesenlik op skool.  ‘n Kind wat besef dat sy taalgebruik nie op dieselfde standaard as sy klasmaats s’n is nie, kan maklik selfbewus en minderwaardig voel en dus ook swakker presteer as sy maats.

As ‘n kind in beide sy moedertaal én tweede taal kan leer, verhoog dit die kind se selfbeeld en voel só ‘n kind trots daarop dat hy twee tale kan praat en in twee verskillende kulture kan funksioneer (i.e. die kultuur eie aan sy moedertaal en ook die kultuur eie aan die tweede taal).

Rodriguez sê ook dat ‘n persoon wat tweetalig is beter kognitiewe vermoëns het, respek by ander kulture afdwing, trots is op die spesiale talent en ook beter toegerus is vir die lewe buite die klaskamer.

Dis sou dus wenslik wees indien ‘n kind aan ‘n tweede taal bloot gestel kon word in ‘n klaskamer waar beide sy / haar moedertaal en tweede taal gebruik word.  Só word die kind stelselmatig aan die vreemde taal blootgestel en kry hy / sy die geleentheid om mettertyd genoeg selfvertroue op te doen om die tweede taal te gebruik.

Volgens die NAEYC (National Association for the Education of Young Children) in die VSA, behoort die ouers die kind se moedertaal te ontwikkel tesame met die tweede taal.  Die moedertaal word gekoppel aan die kind se kultuur, sosiale agtergrond en identiteit en daarom moet die fasiliteerder ook die kind se moedertaal en kulturele agtergrond in ag neem tydens onderrigtye

Net soos wat leerders teen verskillende tempo’s ontwikkel, beklemtoon die NAEYC dat tweede taal leerders hul tweede taal op dieselfde wyse bemeester volgens die individuele potensiale.  Sommige leerders sal vir ‘n ruk lank swyg, ander sal sinsnedes en woorde oefen, ander sal hul moedertaal en die tweede taal meng en ‘n vierde groep kan selfs die taal op ‘n geradbraakte wyse met vertroue gebruik.  Al hierdie voorbeelde vorm deel van die individuele ontwikkelingsfases van die onderskeie leerders se tweede taal.  Die fasiliteerder moet dit in gedagte hou dat dit normaal is om deur hierdie fases te gaan en die kind met begrip begelei tot die ontwikkeling van goeie taalgebruik.

Watter nadele is daaraan verbonde om ‘n leerder in ‘n tweede taal te onderrig?

Na aanleiding van navorsing het NAEYC bepaal dat jonger kinders groter probleme ondervind om die oorgang vanaf die huis na die skoolomgewing te maak as die taal vreemd is.  Die nuwe omstandighede en vreemde taal kan baie intimiderend wees en die kind emosioneel labiel (deurmekaar ) laat.

‘n Kind wat uit ‘n vreemde kulturele agtergrond kom, kan soms deur sy klasmaats bespot word en dít kan daartoe lei dat die leerder selfs sy moedertaal kan prysgee om sodoende sosiaal aanvaarbaar te wees.  Dít sal weer daartoe lei dat die kind se band met sy / haar kultuur verbrokkel en dat gesinsverhoudinge ook kan skade lei.

Woordeskat ontwikkeling

Woordeskat ontwikkeling

‘n Goeie algemene woordeskat is belangrik.  Dit vergemaklik die leesproses en verbreed die leerder se algemene kennis (verwysings raamwerk).

Hoe kan ek tuis help?

• Verkeerde taalgebruik behoort reg gestel te word. Help jou kind subtiel reg indien hy byvoorbeeld ‘n item verkeerd benoem. “Ek wil sweets koop.” - “Watter soort lekkers gaan jy koop?”
• PRAAT, PRAAT, PRAAT! Kinders leer baie deur die voorbeeld na te volg.
• Praat soveel as moontlik oor dinge wat vir jou kind belangrik is en luister na wat jou kind sê.
• Praat stadig en duidelik.
• Leer jou kind om te luister na wat ander mense sê.
• Werk daaraan om spraakprobleme reg te stel. As ‘n kind klanke of woorde verkeerd uitspreek, kan dit dalk later probleme veroorsaak wanneer hy / sy lees en skryf. (Dink aan die outjie wat “l” in plaas van “r” sê…Die lok is looi.)
• Lees gunstelingstories voor en neem dit op ‘n kasset op. Dan kan jou kind oor en oor daarna luister.
• Bou ‘n prentewoordeboek op of koop een. Dit sal van groot waarde wees. Skryf moeilike of nuwe woorde daarin en plak of teken ‘n prent daarby.
• Skryf nuwe woorde
• met kolletjies, sodat jou kind daaroor kan skryf. Bv. Soos… dot-to-dot
• in verskillende kleure
• met ‘n stokkie in nat sand
• Soek klanke in tydskrif-opskrifte en bou die nuwe woorde met die los klanke.
• Maak ‘n verspotte sin met die nuwe woorde.
• Skryf ‘n sin met die nuwe woord. Kan die sin dalk uitgebrei word?

Bv. “Die man sing.”

“Die vriendelike man sing ‘n mooi liedjie.”

Belangrik:  Hou hierdie tipe aktiwiteite prettig en informeel…en kyk hoeveel sintuie jy kan betrek by hierdie tipe aktiwiteite…

Gaan lees gerus ook ‘n bietjie hier vir verdere oefeninge.

Gedig vir opvoeders en ouers

Your children are not your children.
They are the sons and daughters of Life’s longing for itself.
They come through you but not from you,
And though they are with you yet they belong not to you.

You may give them your love but not your thoughts,
For they have their own thoughts.
You may house their bodies but not their souls,
For their souls dwell in the house of tomorrow,
which you cannot visit, not even in your dreams.
You may strive to be like them,
but seek not to make them like you.
For life goes not backward nor tarries with yesterday.

You are the bows from which your children
as living arrows are sent forth.

The archer sees the mark upon the path of the infinite,
and He bends you with His might
that His arrows may go swift and far.
Let our bending in the archer’s hand be for gladness;
For even as He loves the arrow that flies,
so He loves also the bow that is stable.

                                                                              - Kahlil Gibran

Handspiere en Perseptuele Ontwikkeling…

oefeninge vir klein handjies en nuwe lesertjies

Skryf woorde met waterverf en jou vinger. Gebruik houtlym en strooi sand oor jou klanke, syfers, somme of woorde.

Write words with water paint and your finger. Use wood glue and sprinkle sand on your sounds, words, numbers or sums.

Pak los klanke (letters) of syfers in ‘n sak. Voel ‘n blokkie. Raai wat dit is. Kyk of jy reg is!

Add loose sounds (letters) or numbers to a bag. Feel one. Guess what it might be. See if you were right!

Bou woorde met magneetklanke op ‘n ou koffieblik. (Bêre die klanke na die tyd binne-in die blik.)

Build words with magnetic sounds on an old tin. (Store your magnets in the tin afterwards.)

Mix dishwashing liquid with food colouring and put it in a sealable bag. Now you can “write” on the bag with your finger. Try writing in Dad’s shaving cream (ask first) or soap foam.

Meng voedselkleursel met opwasmiddel en seël dit in ‘n digte sakkie. Nou kan jy daarop “skryf” met jou vinger. Probeer ook Pappa se skeerroom (vra net eers) of seepskuim.

Rol klei of deeg in wurmpies en bou jou naam. Roll some clay or dough into little worms and build your name.

Mix water paint and dishwashing liquid and put it in an old roll-on container. Bingo! A new roller pen! Meng waterverf en opwasmiddel en gooi dit in ‘n ou “roll-on” botteltjie. Siedaar! ‘n Nuwe rolpen!

Knyp wasgoedpennetjies aan ‘n syferkaartjie vas om te wys wat die syfer beteken.

Fasten pegs to a number card to show the numbers value.

Ryg krale in. Kopieer ‘n patroon.

Thread a string of beads. Copy a pattern.

Sny ou papbokse op en bou die legkaart.

Cut old cereal boxes into pieces and build the puzzle.

Soek na driehoekige potlode en kryte. Dis help die vingers om ‘n goeie potloodgreep te ontwikkel.

Try to find triangular pencils and crayons. It helps in the development of a good pencil grip.
Druk klei plat in die een hand. Wat van ‘n “stres”balletjie? Squeeze a ball of clay in one hand – or try a stress ball.

Draw a picture or cut one from an old cereal box. Punch holes around the edges and thread some string or wool through them.

Teken ‘n prent of knip een uit ‘n ou papboks. Pons gate al om die rand en ryg ‘n veter, tou of wol deur hulle.

Skroef moere om ‘n groot skroef. Screw a big nut onto a bolt.

[ Idees beïnvloed deur: Loubina Buxamusa, arbeidsterapeut]

The ABC’s of a Successful Year – For Kids

Attend school regularly.
be prepared for class.
communicate your needs to your
teacher and parents.
develop a positive attitude.
eat a good breakfast each morning.
focus on your goals.
give yourself a pat on the back regularly.
help yourself before seeking assistance.
imagine what you’d like to be as an adult.
join in on all class activities and discussions.
keep on task.
learn as much as you can.
make the most of every situation.
note your progress.
optimize your talents.
put forth your best effort.
quickly resolve conflicts.
run your race with the intention of winning.

study!study!study!
trust yourself and try new things.
use your time wisely.
voice your opinions.
watch out for distractions.
ex-amine your work carefully.
you are capable of great things.
zero in on your strengths and
build upon them.

~ author unknown